Nerki odpowiadają głównie za oczyszczanie krwi z trujących substancji – z których notabene większość wytwarzamy w procesie przemiany materii – ale pełnią też inne ważne funkcje, jak udział w regulacji ciśnienia tętniczego, tworzeniu czerwonych ciałek krwi czy aktywacji witaminy D. Dieta ma dla nerek znaczenie o tyle, że pewne jej składniki czy suplementy mogą pomagać utrzymywać nerki w dobrym zdrowiu, a inne – przyczyniać się do rozwoju chorób nerek.

Dzięki najnowszemu artykułowi zespołu naukowców z aż 30 europejskich ośrodków medycznych mamy wgląd w samą syntezę wiedzy o działaniu pewnych elementów diety na nerki. Co najmniej kilka wydaje się kluczowych.

Zanim jednak przejdziemy do meritum, warto uświadomić sobie, że choroby nerek dzielą się zasadniczo na dwa rodzaje: ostre uszkodzenie nerek, z dramatycznie narastającymi objawami zagrożenia życia, oraz przewlekła choroba nerek. Ta druga ma wiele przyczyn (najczęstsze to cukrzyca, nadciśnienie, otyłość, przewlekłe zapalenia), ale nieuchronnie, z wolna doprowadza do utraty filtracji toksyn, którą nerki zapewniają. To zaś powoduje ich akumulację i coraz gorsze funkcjonowanie, dramatyczne przyspieszenie miażdżycy, zaburzenia hormonalne, neurologiczne i kardiologiczne – nerki spajają bowiem sprawne funkcjonowanie całego organizmu i ich uszkodzenie przekłada się na praktycznie wszystkie pozostałe narządy. Warto więc dbać o zdrowie całego organizmu, aby chronić nerki, oraz o zdrowie nerek, aby chronić cały organizm!

Ze składników diety i suplementów, które mają długofalowe znaczenie dla zdrowia nerek, autorzy wymieniają (uwaga – nie brali pod uwagę ziół, które stosuje się w leczeniu ostrych stanów):

  • dobroczynne bakterie jelitowe – głównie dzięki wpływowi na szczelność jelit i zdolność do wygaszania przewlekłego stanu zapalnego, który odbija się na stanie wszystkich narządów, w tym nerek, zwłaszcza uszkodzonych;
  • błonnik, który wspiera rozwój prawidłowej flory jelitowej i hamuje za jej pośrednictwem progresję przewlekłej choroby nerek; nie bez znaczenia jest też jego działania przeczyszczające, wykazano bowiem, że częstość zaparć koreluje z ryzykiem ciężkiej przewlekłej choroby nerek. Także korzystny wpływ błonnika na układ krążenia i metabolizm przekłada się na mniejsze ryzyko uszkodzenia nerek (pamiętajmy, że najczęstsze przyczyną przewlekłej choroby nerek jest cukrzyca!);
  • białko – osoby z przewlekle uszkodzonymi nerkami powinny pilnować, by nie przekraczać spożycia optymalnego dla zdrowych osób, czyli 0,8 g/kg białka dziennie, jednak w bardziej zaawansowanym stadium choroby nerek (3 i wyżej) trzeba ograniczyć białko do 0,6-0,7 g/kg/24 h; w sytuacji niedoboru nefronów, czyli elementów nerek odpowiedzialnych za filtrowanie krwi, białko nasila bowiem filtrację w tych nefronach, które przeżyły, zmuszając je niejako do cięższej pracy, co zwiększa ryzyko ich zniszczenia;
  • kwasy omega-3 – w przewlekłej chorobie nerek występuje niedobór  tych nienasyconych kwasów tłuszczowych, a przewaga kwasów omega-6 o właściwościach prozapalnych; próby suplementacji omega-3 w przewlekłej chorobie nerek dają jednak sprzeczne wyniki i autorzy radzą, by przed suplementacją dokładnie ocenić status lipidowy chorego, co pozwoli dobrać odpowiednią dawkę i drogę suplementacji;
  • kurkumina – chroni nefrony przed szkodliwymi czynnikami, jest silnym antyoksydantem, powstrzymuje rozwój raka nerki, przyspiesza podjęcie pracy nerki po jej przeszczepieniu, poprawia przepływ krwi przez nerki i pracę mitochondriów oraz metabolizm energetyczny nefronów; dodatkowo pomaga zachować integralność bariery jelitowej, co także przyczynia się do ochrony nerek dzięki wygaszaniu przewlekłego stanu zapalnego;
  • stewia – jej glikozydy poprawiają filtrację w nerkach i nawet mogą zmniejszać wielkość nerek i torbieli nerkowych w wielotorbielowatości nerek – z tym że póki co dysponujemy tylko badaniami na zwierzętach i przed stosowaniem stewii w terapii warto by potwierdzić takie działanie u ludzi;
  • ekstrakty polifenoli z zielonej herbaty i najważniejszy z nich gallusan epigallokatechiny – zmniejsza albuminurię u osób z nefropatią cukrzycową, hamuje rozwój zapalenia i miażdżycy; wspiera usuwanie wolnych rodników, które generują się w związku z hemodializą, i tym samym zapobiega oksydacji LDL, czyli zjawisku, które istotnie przyspiesza rozwój miażdżycy;
  • kawa – wydaje się chronić zdrowe nerki i zmniejsza stężenie kwasu moczowego, ale może szkodzić, jeśli są uszkodzone w wyniku np. nadciśnienia – ostrożnie zatem z kawą w przewlekłej chorobie nerek!
  • azotany nieorganiczne, np. obecne w burakach – chronią naczynia, zapobiegają powikłaniom krążeniowym, szczególnie wynikającym z nadciśnienia, zwłaszcza w przewlekłej chorobie nerek;
  • alkohol – prawdopodobnie jest korzystny w dawkach umiarkowanych, które ujawniają wpływ ochronny na naczynia i serce, a więc i na zależne od nich nerki, zdecydowanie jednak szkodzi w większych ilościach.

Źródło

Nutrients. 2018 Jun 23;10(7). Nutrients, Nutraceuticals, and Xenobiotics Affecting Renal Health. Cosola C, Sabatino A, di Bari I, Fiaccadori E, Gesualdo L.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s