Pomagają schudnąć, ale i przytyć

Badania na zwierzętach pokazały, że wraz z przeszczepieniem mikroflory jelitowej można przeszczepić także… otyłość. To wywołało entuzjastyczne podejście co do prób wykorzystania probiotyków w celu schudnięcia. Czy jednak można zadziałać w drugą stronę, tj. wykorzystać bakterie do tego, aby zwiększyć masę ciała? Nowatorskie podejście polegające na celowanej probiotykoterapii wykorzystali w tym celu naukowcy z Iranu. 

Autorzy przeprowadzili 8-tygodniowe badanie kliniczne z podwójnym zaślepieniem, randomizacją i kontrolą placebo, z udziałem 95 osób w wieku 18-60 lat, u których zdiagnozowano niedowagę. Uczestników losowo przydzielono do grupy otrzymującej suplement zawierający szczepy Lacticaseibacillus rhamnosus GG, Lactobacillus acidophilus, Lacticaseibacillus casei w dawce 1 mld CFU lub do grupy placebo. W obu grupach stosowano dietę o nadwyżce 500 kcal/24 godz.

W grupie probiotycznej stwierdzono, w porównaniu z placebo, większe wzrosty w zakresie:

• masy ciała (o 2,41 wobec 0,44 kg) oraz wskaźnika masy ciała (BMI),
• odsetka zawartości tłuszczu w organizmie (o 3,23 wobec 1,03 proc.),
• masy tkanki tłuszczowej (o 1,90 wobec 0,89 kg),
• liczby spożytych kalorii.

Grupa probiotyczna wykazała istotny wzrost nasilenia głodu i zmniejszone uczucie sytości/pełności przed posiłkami. Także konsystencja stolca w grupie probiotycznej zmieniła się w kierunku bardziej miękkiej, czemu towarzyszyła poprawa regularności wypróżnień (w porównaniu z brakiem zmian w grupie kontrolnej).

Suplementacja probiotyczna w połączeniu z odpowiednią dietą poprawiła zatem masę ciała, apetyt i spożycie kalorii u dorosłych z niedowagą. Probiotyki mają zatem szansę stać się częścią strategii postępowania w niedożywieniu.

Niedożywienie upośledza odporność, pogarsza jakość życia i skraca życie. Mikrobiota jelitowa z kolei wpływa na metabolizm. To badanie pokazało, że za pomocą interwencji probiotycznej można wykorzystać tę jej właściwość do poprawy skuteczności leczenia niedożywienia. Kombinacja trzech szczepów probiotycznych modulowała odczuwanie głodu i sytości, zapewne przez wpływ na hormony jelitowe i sygnalizację nerwową. To przełożyło się na większe spożycie kalorii (lepsze wykorzystanie nadwyżki dietetycznej). Może to okazać się wartościową interwencją u osób z brakiem apetytu. Dodatkowym pozytywnym aspektem badania jest poprawa konsystencji stolca i regularności wypróżnień. 

Konieczne są replikacje wyników w innych badaniach. Ciekawe też będzie sprawdzenie, jak długo efekty utrzymają się po zaprzestaniu suplementacji. 

Na podstawie

Hatami A, Ahmadi-Khorram M, Rahmanian R, Jafarzadeh Esfehani A, Nattagh-Eshtivani E, Afshari A, Nematy M. Effects of a Novel Probiotic Supplement with Weight Gain Intervention on Anthropometry, Body Composition, and Appetite in Underweight Adults: A Randomized Controlled Trial. J Diet Suppl. 2025;22(6):958-976. doi: 10.1080/19390211.2025.2561132. Epub 2025 Sep 20. PMID: 40974590.