W Hong Kongu przeprowadzono badanie kliniczne z udziałem pensjonariuszy domów opieki, w którym stwierdzono, że suplementacja błonnika może pomóc ograniczyć zapotrzebowanie na środki przeczyszczające.

W badaniu uczestniczyły 52 osoby z czterech ośrodków opiekuńczych nad starszymi osobami (średnia wieku uczestników wynosiła 84 lata, ok. dwóch trzecich stanowiły kobiety). Wszyscy mieli problem z przewlekłymi zaparciami i regularnie stosowali środki przeczyszczające (laktulozę, sennę lub bisakodyl). Badaną interwencją była suplementacja częściowo hydrolizowanej gumy guar – jest to specyficzna frakcja błonnika uzyskiwana z nasion rośliny guar (Cyamopsis tetragonoloba) – polska nazwa jest nieszczęśliwym tłumaczeniem z języka angielskiego i nie oznacza bynajmniej gumy w typowym rozumieniu (tworzywa sztucznego). Gumę guar podawano w ilości 5 g, po rozpuszczeniu w 200 ml wody, codziennie przez 4 tygodnie (grupa kontrolna otrzymywała w tym samym czasie 200 ml wody). Uczestnikom pozwalano stosować wedle potrzeb dotychczasowe środki przeczyszczające.

I tu właśnie zauważono zmianę w grupie stosującej błonnik w postaci gumy guar. O ile nie stwierdzono, by obie grupy różniły się po miesiącu pod względem charakteru stolca czy częstości wypróżnień, uczestnicy z pierwszej grupy istotnie rzadziej używali leków na przeczyszczenie, co ujawniło się już po 2 tygodniach suplementacji.

Zdaniem autorów taka suplementacja może pomagać zmniejszyć uzależnienie od środków przeczyszczających u starszych osób przebywających w ośrodkach opiekuńczych. To częsty problem – przy ich nadmiernym stosowaniu pojawia się trudność w odstawieniu takich leków, ponieważ układ pokarmowy „przestaje umieć” prawidłowo pracować, pojawiają się więc np. zaparcia i wzdęcia, które mogą sprawiać problemy miesiącami, a nawet latami. Błonnik może wspierać stopniowe odstawianie środków przeczyszczających, najlepiej by interwencja była zresztą wielokierunkowa (trzeba pamiętać też choćby o dobrym nawodnieniu i odpowiedniej diecie – i oczywiście o kontroli lekarskiej stanu zdrowia, nie każde zaparcie ma bowiem charakter czynnościowy).

Na podstawie
Chan TC, Yu VMW, Luk JKH, Chu LW, Yuen JKY, Chan FHW. Effectiveness of Partially Hydrolyzed Guar Gum in Reducing Constipation in Long Term Care Facility Residents: A Randomized Single-Blinded Placebo-Controlled Trial. J Nutr Health Aging. 2022;26(3):247-251. doi: 10.1007/s12603-022-1747-2. PMID: 35297467.