Finlandia słynie z prewencji chorób układu krążenia: zarówno w aspekcie badań populacyjnych, jak i wdrażania w życie metod zapobiegania przedwczesnym zgonom w przebiegu miażdżycy tętnic wieńcowych i zawałów serca. Nowe badanie fińskich naukowców pokazuje, jak wiele dobrego mogą dać kwasy omega-3 i… jak bardzo może szkodzić zawarta w rybach metylortęć. 

W pracy tej [1] analizowano blisko 2200 mężczyzn, uczestników badania kohortowego Kuopio Ischaemic Heart Disease Risk Factor Study. Badano ich zdolność do wysiłku na cykloergometrze, poziom kwasów omega-3 we krwi oraz zawartość metylortęci we włosach (tu się odkładają metale ciężkie i tak w miarę precyzyjnie szacuje się obciążenie nimi organizmu).

Analiza wskazała, że ci z panów, którzy mieli najwięcej kwasów omega-3, mieli ryzyko niedokrwienia mięśnia sercowego o jedną trzecią mniejsze niż panowie z najniższym poziomem tych kwasów tłuszczowych. W grupie mężczyzn z chorobą wieńcową ten efekt był znacznie większy i sięgał 90 proc.! U zdrowych też był jednak zauważalny, choć ryzyko zmniejszone było „tylko” o 20 proc.

Zupełnie odwrotnie przedstawiała się jednak sytuacja z zawartością metylortęci we włosach. Im jej było więcej, tym większa okazywała się szansa, że badany ma chorobę wieńcową (różnica ryzyka rzędu 60 proc.!).

Skąd metylortęć we włosach? Głównym jej źródłem są ryby. Zgodnie z najnowszymi wynikami badań [2], ilość metylortęci w rybach niepokojąco rośnie w ostatnich latach, co jest związane z nieprzemyślaną gospodarką morską i ociepleniem klimatu. Zawartość tej toksyny w dużych rybach i rybach drapieżnych (do których należą popularne łosoś, tuńczyk, makrela czy rekin) potrafi milion razy przewyższać jej ilość w małych rybach.

To z kolei prowadzi do prostej konkluzji: jeśli ktoś uważa, że kwasy omega-3 zapewnia dzięki diecie bogatej w w/w ryby, ryzykuje jednoczesne pochłanianie metylortęci, która będzie zwiększała ryzyko choroby wieńcowej (i innych chorób również). Rozwiązaniem tego paradoksu wydają się być suplementy, jednak pojawia się nowy problem: potencjalnych zanieczyszczeń kwasów omega-3. Warto więc wybrać produkt takiego producenta, który regularnie bada swoje kapsułki na obecność metylortęci, i który jest wiarygodny (bo twierdzić tak, to może każdy!).

Jeśli jeszcze ktoś ma wątpliwości co do sensu zdrowotnego spożywania ryb i chciałby w naszym kraju stosować dietę śródziemnomorską, niech zapozna się ze stroną Morskiego Instytutu Rybackiego, bo warto. A konkretnie z tabelką „Ile możemy zjeść wybranych gatunków ryb i produktów rybnych tygodniowo, aby nie przekroczyć PTWI w odniesieniu do rtęci i dioksyn”. Okazuje się, że metylortęć to pikuś. Znacznie większym problemem są dioksyny! Jest ich w rybach tyle, że w tygodniu wolno zjeść nie więcej niż:

  • jedną (!!!) niecałą (!!!) puszkę szprotek;
  • 400 g śledzia bałtyckiego
  • 75 g wędzonego łososia bałtyckiego.

Uważać też trzeba na sardynki – niby można zjeść ich „aż” 330 g, ale Unia Europejska od kilku lat pozwala w majestacie prawa do puszki nazwanej „sardynki” pakować szprotki, które jak widać z tabelki są mocno zanieczyszczone dioksynami. Trzeba czytać etykiety i sprawdzać skład, czy w puszce z sardynkami są faktycznie sardynki (Sardina pilchardus) czy szprotki (Sprattus sprattus). Można się zdziwić!

Na podstawie

  1. Heart. 2019 Sep;105(18):1395-1401. Serum long-chain omega-3 fatty acids, hair mercury and exercise-induced myocardial ischaemia in men. Tajik B, Tuomainen TP, Kurl S, Salonen J, Virtanen JK.
  2. Nature. 2019 Aug;572(7771):648-650. Climate change and overfishing increase neurotoxicant in marine predators. Schartup AT, Thackray CP, Qureshi A, Dassuncao C, Gillespie K, Hanke A, Sunderland EM.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s