Istotą miażdżycy wcale nie jest wapnienie tętnic, jak dawniej sądzono. Dziś wiemy, że kluczowym zjawiskiem w rozwoju tej choroby jest przewlekły stan zapalny obejmujący ścianę tętnic i odpowiedzialny za dysfunkcję śródbłonka, czyli uszkodzenie wewnętrznej błony wyścielającej naczynia krwionośne. Wiemy też, że pożywienie i pewne jego składniki mogą ten stan zapalny wygaszać lub rozniecać. Hiszpańscy interniści podsumowali, które konkretnie związki chronią naczynia przed zapaleniem. 

Do substancji potencjalnie chroniących przed miażdżycą zaliczyli zatem:

  • witaminy – A, D, E, witaminy z grupy B;
  • minerały – magnez, fosfor, wapń;
  • błonnik – tu nie ulega wątpliwości, że im więcej, tym lepiej. Dieta bogata w błonnik oznacza mniejszą wagę, lepszy profil lipidowy krwi, lepszą wrażliwość tkanek na insulinę, a przez to lepszy metabolizm węglowodanów, którego zaburzenie, z jakim mamy do czynienia w cukrzycy, wiąże się z istotnym przyspieszeniem rozwoju miażdżycy. Na każde 10 g błonnika w codziennej diecie przypada co najmniej kilkuprocentowy spadek ryzyka choroby serca i prawie 25% mniejsze ryzyko zgonu;
  • kwasy omega-3 – ich działanie przeciwmiażdżycowe obejmuje:
    • stabilizację blaszek miażdżycowych – pod tym terminem kryje się zdolność kwasów omega-3 do zmieniania blaszek „gorących”, z cienką pokrywką, zagrożonych pęknięciem (co powoduje zawał), w blaszki bezpieczniejsze, które trudniej pękają i łatwiej wapnieją (zwapniała blaszka jest znacznie mniej groźna niż aktywna zapalnie blaszka miękka)
    • zmniejszenie agregacji płytek krwi – w razie pęknięcia blaszki to właśnie zlepiające się płytki krwi tworzą czop zamykający światło tętnicy; mniejsza ochota płytek do takiej agregacji przekłada się na mniejszą częstość zawałów
    • wygaszanie stanu zapalnego w tętnicach (kwasy omega-3 są źródłem substancji przeciwzapalnych)
    • zmniejszenie ilości triglicerydów krążących we krwi; są to tłuszcze, których nadmiar nie jest obojętny dla stanu naczyń krwionośnych (a ich bardzo duże ilości zagrażają ponadto ostrym zapaleniem trzustki)
    • zwalnianie czynności serca (serce, które bije wolniej, potrzebuje mniej tlenu, jest więc mniej podatne na nagłe ustanie przepływu w tętnicy wieńcowej)
  • likopen – składnik pomidorów i soków pomidorowych – prawdopodobnie działa przeciwmiażdżycowo, hamując utlenianie cząsteczek LDL, które podejrzewa się o zapoczątkowywanie reakcji zapalnych w ścianie tętnic;
  • fitosterole i fitostanole – blokują wchłanianie cholesterolu w jelitach, przyczyniając się do spadku stężenia LDL (cząsteczek będących nośnikiem tzw. złego cholesterolu);
  • polifenole, które wygaszają stan zapalny działając bezpośrednio w wewnętrznej błonie naczyniowej, w tym zwłaszcza:
    • związki pochodzące z kakaowca
    • katechiny z herbaty
    • kwercetyna (obecna w cebuli, jabłkach i winogronach)
    • antocyjaniny (ciemne i czerwone barwniki odpowiadające za kolor jagód borówek, czarnego bzu czy żurawin)
    • izoflawony sojowe
    • resweratrol (obecny m.in. w czerwonym winie i w skórkach czerwonych winogron)
    • hydroksytyrozol, tyrozol i oleuropeina z oliwki europejskiej.

Warto zauważyć, w jak wiele z wymienionych substancji bogata jest najsłynniejsza medyczna dieta, czyli dieta śródziemnomorska. Natomiast izolowanie z żywności substancji, które można wykorzystywać w celach profilaktycznych, leży u podstaw idei nutraceutyków, z którą polecam się zapoznać.

Źródło

Nutrients. 2018 Nov 2;10(11). Influence of Bioactive Nutrients on the Atherosclerotic Process: A Review. Casas R, Estruch R, Sacanella E.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s