Endometrioza? Witaminy!

Suplementacja witaminami D, C i E wydaje się niedrogą i skuteczną terapią uzupełniającą w endometriozie. Takie wnioski przyniósł przegląd systematyczny autorstwa naukowców z Grecji. 

Endometrioza to przewlekła choroba dotykająca nawet 10 proc. kobiet. Jej istotą jest obecność fragmentów błony śluzowej jamy macicy w nietypowych, niefizjologicznych miejscach, co prowadzi do objawów chorobowych: bolesnego miesiączkowania, przewlekłego bólu miednicy, bolesnego współżycia i, co dla niektórych kobiet szczególnie ważne – trudności z zajściem w ciążę. W leczeniu wykorzystuje się leki hormonalne i zabiegi chirurgiczne, z różnym skutkiem (problemem są zwłaszcza nawroty choroby).

Celem omawianego przeglądu była ocena dowodów z randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych, w których u kobiet z endometriozą wykorzystywano suplementację witamin D, C i E.

Analiza wskazała, że suplementacja wysokimi dawkami witaminy D (50 000 j.m.) znacząco zmniejsza ból miednicy i poprawia pewne biomarkery, takie jak hs-CRP (marker reakcji zapalnej) i całkowita zdolność antyoksydacyjna (TAC). Witamina D wydaje się modulować wewnątrzkomórkowe szlaki sygnalizacyjne, utrudniając inwazję i skracając życie komórek w ogniskach endometriozy. 

Terapia skojarzona witaminą C i E (odpowiednio 1 g i 800 j.m. dziennie) działa synergistycznie w wychwytywaniu wolnych rodników. Interwencja ta znacząco zmniejsza markery stresu oksydacyjnego, w tym stężenie dialdehydu malonowego (MDA) i reaktywnych form tlenu. Pacjentki zgłaszały poprawę w zakresie objawów, w tym redukcję codziennego bólu miednicy mniejszej o prawie połowę i o jedną trzecią – bolesnego miesiączkowania. 

Pomimo poprawy w/w parametrów nie wykazano, by suplementacja taka wpływała na odsetek ciąż.

Dla wielu pacjentek złagodzenie objawów będzie oznaczało poprawę możliwości codziennego funkcjonowania, mniejsze zapotrzebowanie na leki przeciwbólowe i poprawę jakości życia. Witaminy C, D i E można rozważyć jako dodatek do standardowego leczenia, szczególnie gdy celem jest redukcja bólu, a nie zajście w ciążę. Z uwagi na dawkowanie przekraczające aktualne zalecenia profilaktyczne powinno się zachować nadzór lekarski nad tą interwencją. 

Na podstawie

Tsokkou S, Matsas A, Konstantinidis I, Karopoulou E, Papamitsou T, Stamoula E. Therapeutic Effects of Vitamins in Endometriosis Patients: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Int J Mol Sci. 2026 Feb 2;27(3):1476. doi: 10.3390/ijms27031476. PMID: 41683896; PMCID: PMC12898241.