Antyoksydant i ból

Ginekolodzy z Uniwersytetu Dhi Qar w Iraku opisali wyniki badania klinicznego, w którym za pomocą nutraceutyku wymiatającego wolne rodniki udało im się złagodzić bóle miesiączkowe. 

Badany w tej pracy nutraceutyk jest nietypowy o tyle, że jest on równocześnie klasycznym lekiem powszechnie dostępnym w szpitalach i w aptekach. Wykorzystuje się go m.in. w leczeniu zakażeń dróg oddechowych oraz w ostrej niewydolności wątroby wywołanej zatruciem paracetamolem. Mowa o N-acetylocysteinie (NAC). Jest to występująca także w formie suplementów diety syntetyczna forma aminokwasu L-cysteiny (postać acetylowana jest stabilniejsza i lepiej przyswajalna). Cysteina zaś służy do odtwarzania glutationu, ważnego elementu obrony przed wolnymi rodnikami. 

Omawiane badanie wskazuje, że NAC może być alternatywą dla hormonów i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u nastolatek, które nie tolerują standardowego leczenia lub nie chcą go stosować. N-acetylocysteina redukuje stres oksydacyjny, więc jej skuteczność w bólu menstruacyjnym pośrednio wskazuje na udział wolnych rodników w patogenezie.

W badaniu brały udział nastolatki z pierwotnym bolesnym miesiączkowaniem (nazwa „pierwotne” wskazuje, że dostępnymi badaniami nie udało się wykryć żadnej uchwytnej choroby miednicy). Jako że coraz więcej danych wskazuje, że w tej sytuacji może brać udział stres oksydacyjny, naukowcy postanowili sprawdzić, czy silny antyutleniacz może posłużyć jako niehormonalny lek na tę dolegliwość.

Do udziału zaproszono 50 nastolatek przed ukończeniem 19 r.ż., z bólami miesiączkowymi o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego. Przydzielono je losowo do grupy otrzymującej NAC (600 mg co 12 godzin. przez pięć dni, począwszy od pierwszego dnia miesiączki, przez trzy cykle menstruacyjne) albo do grupy placebo. 

Nasilenie bólu mierzono codziennie za pomocą 10-punktowej wizualnej skali analogowej. Drugorzędowymi punktami końcowymi były stosowanie NLPZ oraz stężenie 8-izo-prostaglandyny F2α (markera stresu oksydacyjnego) w moczu.

We wszystkich trzech cyklach miesiączkowym w grupie NAC stwierdzono istotnie niższe nasilenie bólu w porównaniu z grupą placebo. Uczestniczki otrzymujące aktywne leczenie rzadziej sięgały po NLPZ (1,5 dnia na cykl wobec prawie 2,5 dnia w przypadku placebo). Stężenia 8-izo-PGF2α w moczu w grupie NAC były również istotnie mniejsze. 

Takie wyniki wskazują na N-acetylocysteinę jako bezpieczną, niehormonalną interwencję przeciwbólową w bolesnych miesiączkach bez uchwytnej przyczyny. Konieczne są dalsze badania w celu potwierdzenia długoterminowych korzyści oraz bezpośredniego porównania NAC z innymi metodami, zarówno klasycznymi, jak i nieklasycznymi.

Na podstawie

Al Khafaji W, Eswad M, Jabber A. ORAL N-ACETYLCYSTEINE FOR MENSTRUAL PAIN IN ADOLESCENTS: A RANDOMIZED CONTROLLED STUDY OF OXIDATIVE STRESS REDUCTION WITHOUT HORMONAL MODULATION. Georgian Med News. 2026 Apr;(373):128-135. PMID: 42289121.