Uszczelnia jelita i chroni narządy

Trzymiesięczna suplementacja probiotyku u pacjentów hemodializowanych istotnie zmniejszyła przepuszczalność jelit, stężenie toksyn bakteryjnych we krwi oraz ograniczyła stan zapalny. Sugeruje to, że probiotyki mogą być skutecznym i bezpiecznym uzupełnieniem terapii w przewlekłej chorobie nerek. Takie są wnioski z badania klinicznego przeprowadzonego w ośrodkach naukowych w Kairze (Egipt). 

Przewlekła choroba nerek to stan postępującego uszkodzenia nerek (o różnych przyczynach), który, o ile nie uda się go wystarczająco spowolnić, prowadzi do ich niewydolności, w której przestają pełnić swoje ważne funkcje, m.in. odtruwającą (usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii oraz toksyn). Chory wymaga wtedy stałej dializoterapii. W tym stanie dysbioza jelitowa wybitnie zwiększa przepuszczalność jelit, co wiąże się z nasilonym przedostawaniem się toksyn do krwi i ogólnoustrojowym stanem zapalnym. Opisywane badanie miało na celu ocenę wpływu suplementacji probiotykiem na stężenie we krwi markera przepuszczalności jelit (zonuliny), toksyny bakteryjnej (siarczanu p-krezylu) oraz markera stanu zapalnego (hs-CRP) u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek wymagających hemodializ.

Zonulina to białko regulujące przepuszczalność jelit. Im jej stężenie wyższe, tym bardziej nieszczelne  jelito. Siarczan p-krezylu to toksyna pochodzenia bakteryjnego, jednak ściśle związana z dietą chorych (bakterie metabolizują aminokwas tyrozynę, tworząc p-krezyl, który przenika do krwi i w wątrobie jest przekształcany do siarczanu; jeśli ten nie jest wydalany przez nerki, gromadzi się i uszkadza naczynia, serce i mózg, i jeszcze dodatkowo już i tak chore nerki, przyspieszając postęp choroby i zwiększając ryzyko zawału serca i udaru). Z kolei hs-CRP to wskaźnik stanu zapalnego (tzw. białko ostrej fazy). Im wyższy, tym większy stan zapalny w organizmie.

W badaniu wzięło udział czterdziestu chorych. Podzielono ich na połowy, pierwsza otrzymywała przez 3 miesiące probiotyk, druga stanowiła grupę kontrolną. Preparat probiotyczny zawierał szczepy Lactobacillus acidophilus (CUL60, CUL21, NCFM), Bifidobacterium lactis (HNO19), Bifidobacterium animalis subsp. lactis (CUL34) i Bifidobacterium bifidum (CUL20) w dawce 10 mld CFU.

Po 3 miesiącach podawania probiotyku zaobserwowano istotne statystycznie zmniejszenie stężenia zonuliny, siarczanu p-krezylu i hs-CRP (p = 0,037). Stwierdzono istotną różnicę między obiema grupami w zakresie poziomów w/w markerów. 

W wyniku podawania probiotyku zatem:

• jelita stały się szczelniejsze – mniej toksyn przenikało do krwi;
• zmniejszyła się ilość siarczanu p-krezylu, co świadczy pośrednio o zmniejszonym obciążeniu także innymi toksynami; 
• mniejszy stan zapalny przekłada się na mniejsze ryzyko chorób serca i przedwczesnego zgonu.

Probiotyk zadziałał trójtorowo: 

• uszczelnił jelita;
• zmniejszył poziom przenikających do organizmu toksyn bakteryjnych;
• zredukował stan zapalny.

To ważne dla pacjentów hemodializowanych, ponieważ probiotyk zaadresował jedną z podstawowych przyczyn powikłań w przewlekłej chorobie nerek – nieszczelność jelit prowadzącą do zwiększonego obciążenia toksynami bakteryjnymi. To nowe, obiecujące podejście. Konieczne są dalsze badania w celu ustalenia optymalnych ram probiotykoterapii w przewlekłej chorobie nerek.

Na podstawie

Abdelnasier M, Elshinnawy H, Abdelmohsen WA, Daniel D, Mehanna N, Tohami N. The Effect of Probiotic Use on Gut Leakage Measured by Zonulin and its Relation to P Cresyl Sulfate and Inflammation in Hemodialysis Patients: A prospective controlled clinical study. Clin Ter. 2026 May-Jun;177(3):405-413. doi: 10.7417/CT.2026.2022. PMID: 42047124.