Nutraceutyki w rękach położników

Suplementacja złożonym produktem nutraceutycznym istotnie wydłużyła okres utajenia w przedwczesnym odejściu wód płodowych. Postępowanie takie może się okazać niedrogim uzupełnieniem terapii zachowawczej.

Opisywany stan fachowo nazywa się „przedwczesnym przedporodowym pęknięciem błon płodowych”. Słowo „przedwczesne” oznacza, że błony płodowe pękają, zanim rozpocznie się akcja porodowa (tj. przed wystąpieniem regularnych skurczów macicy i przed rozpoczęciem procesu rozwierania się szyjki macicy). Sytuacja taka jest problemem zwłaszcza gdy ma miejsce, zanim zakończy się 37. tydzień ciąży (czyli w ciąży niedonoszonej). Pęknięty pęcherz płodowy przestaje pełnić funkcję sterylnego „skafandra ochronnego” dla dziecka. Dziecko traci amortyzację w postaci płynu owodniowego, a do wnętrza macicy mogą przedostać się mikroorganizmy, co stwarza  duże ryzyko infekcji zarówno dla matki, jak i dla wcześniaka.

Okres utajenia w tej sytuacji klinicznej to czas, jaki upływa od momentu pęknięcia błon płodowych (odejścia wód) do momentu rozpoczęcia akcji porodowej (lub do momentu, w którym lekarze z przyczyn medycznych sztucznie wywołają poród bądź przeprowadzą cesarskie cięcie). Jest to innymi słowy czas, przez który udaje się „utrzymać” dziecko w brzuchu mamy po tym, jak odeszły wody płodowe.

Każdy dzień okresu utajenia jest niezwykle istotny dla zdrowia dziecka, zwłaszcza we wczesnej ciąży (np. przed 32. tygodniem). Każda kolejna doba w łonie matki pozwala na dojrzewanie płuc dziecka (element krytyczny) i rozwój układu nerwowego. Umożliwia też działanie leków podawanych w celu przyspieszenia dojrzewania płuc płodu lub ochrony przed infekcją.

Okres utajenia to kluczowy, monitorowany w szpitalu czas „oczekiwania”, w którym lekarze walczą o każdy dzień rozwoju dziecka przed jego przyjściem na świat.

Autorzy omawianego badania wykorzystali preparat zawierający bakterie z rodzaju Lactobacillus, witaminę C, żurawinę i hibiskus w celu suplementacji po przedwczesnym pęknięciu błon płodowych.

Było to badanie kliniczne jednoośrodkowe, randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo. Objęło 84 pacjentki po przedwczesnym odejściu wód płodowych między 24. a 34. tygodniem ciąży. Uczestniczki zostały przydzielone do grupy otrzymującej codziennie doustnie badany suplement albo placebo. Głównym analizowanym parametrem była długość okresu utajenia (od pęknięcia błon płodowych do porodu). 

Analiza zgodna z zaplanowanym leczeniem wskazała, że średni okres utajenia był istotnie dłuższy w grupie aktywnej suplementacji w porównaniu z grupą placebo (11,7 wobec 7,6 dnia, średnia różnica 4,1 dnia, duża istotność statystyczna). Standaryzowana różnica średnich wyniosła 0,67, co wskazuje na wielkość efektu umiarkowaną do dużej. Analiza eksploracyjna sugerowała, że efekt był wyraźniejszy, gdy leczenie rozpoczęto przed 32. tygodniem ciąży i kontynuowano przez więcej niż sześć dni.

Wykorzystany w tym badaniu suplement może działać wielotorowo z uwagi na złożoność składu. I tak: 

• probiotyki z rodzaju Lactobacillus mogą zapobiegać wstępującym zakażeniom dróg rodnych (częsta przyczyna przedwczesnego odejścia wód płodowych i przedwczesnego porodu);
• witamina C jest kluczowa dla syntezy kolagenu – może wzmacniać błony płodowe (zmniejszając ryzyko ich dalszego osłabienia i pęknięcia);
• żurawina jest stosowana w profilaktyce zakażeń układu moczowego – może utrudniać adhezję bakterii do nabłonka dróg rodnych;
• hibiskus ma właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne; może wspierać integralność błon śluzowych.

Na podstawie

Portillo Gonzales IJ, Lobo Oliva RA, Colindres Cruz BM, Díaz Galeas LY, Gutierrez-Ramirez RA. Lactobacillus, vitamin C, cranberry and hibiscus versus placebo for prolonging the latency period of premature rupture of membranes: a double-blind randomized clinical trial. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2026 Feb 20;318:114938. doi: 10.1016/j.ejogrb.2026.114938. Epub 2026 Jan 3. PMID: 41500088.