Odchudzanie z ashwagandą

Ekstrakt z witanii ospałej (ashwagandha) może wspierać odchudzanie. Takie obserwacje poczynili naukowcy z Indii w badaniu klinicznym. 

Ideą stojącą za przeprowadzeniem badania była hipoteza o związku stresu z metabolizmem i możliwością modyfikacji nadmiernej masy ciała poprzez łagodzenie stresu za pomocą adaptogenu, czyli właśnie badanego ekstraktu z korzenia ashwagandy. 

Badanie miało charakter prospektywny, randomizowany, podwójnie zaślepiony, kontrolowany placebo. Uczestników (w wieku od 19 do 65 lat, z BMI 25-40, a więc nadwagą i otyłością) przydzielono losowo do grupy otrzymującej nutraceutyk standaryzowany na obecność przynajmniej 5% witanolidów, w dawce 300 mg ekstraktu dwa razy dziennie, lub do grupy placebo. Interwencja trwała 24 tygodnie. 

Skuteczność ekstraktu z korzenia ashwagandhy przeanalizowano u 91 osób, które ukończyly badanie. W grupie stosującej ten nutraceutyk odnotowano istotną redukcję masy ciała (o ok. 8,5 kg) w porównaniu z placebo (redukcja masy ciała o ok. 2,5 kg). Grupa otrzymująca ekstrakt z ashwagandhy miała istotnie lepsze wyniki w skalach oceniających odczuwany stres, jakość życia, satysfakcję z leczenia oraz impulsywność jedzenia. Działania niepożądane w obu grupach były porównywalne, łagodne i ustąpiły bez konieczności specjalistycznej pomocy (zgłaszano nudności, ból brzucha, senność). 

Efekty suplementacji były wyraźne i statystycznie istotne. Wyniki sugerują, że ashwagandha nie tylko pomaga schudnąć, ale też wpływa na ośrodkowy układ nerwowy (zmniejsza stres i ochotę na jedzenie). Jak się wydaje, jej działanie nie polega na (dość typowej dla nutraceutyków wykorzystywanych do wspierania odchudzania) stymulacji spalania tłuszczu (termogenezy), ale raczej poprawia kontrolę zachowań żywieniowych.

Przewlekły stres uruchamia zmiany działania osi hormonalnej podwzgórze-przysadka-nadnercza, co skutkuje permanentnie podwyższonym poziomem kortyzolu. Hormon ten silnie zmienia metabolizm, promując odkładanie tkanki tłuszczowej trzewnej i może przyczyniać się do insulinooporności. Tkanka tłuszczowa trzewna generuje z kolei cytokiny prozapalne, co dodatkowo zaburza mechanizmy kontroli wydatkowania energii i utrudnia redukcję masy ciała. Możliwe, że ashwagandha przerywa to błędne koło, o czym świadczą obserwacje poczynione w tym badaniu. Konieczne są dalsze prace, aby ustalić ewentualne miejsce ashwagandhy w leczeniu otyłości i zespołu metabolicznego.  

Na podstawie

Pakhale K, Pakhale R, Srivathsan M, Langade J, Langade D. Efficacy and safety of Ashwagandha (Withania somnifera) root extract on stress and weight management in adults: a prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Med Life. 2025 Dec;18(12):1140-1154. doi: 10.25122/jml-2025-0147. PMID: 41635453; PMCID: PMC12863098.