Detoksykacja w ADHD

Naukowcy z Centrum Badań Psychiatrycznych Uniwersytetu Nauk Medycznych w Iranie wykorzystali detoks nutraceutyczny jako wsparcie standardowego leczenia ADHD u dzieci. Interwencja okazała się skuteczna i bezpieczna. 

Stosowanie klasycznych leków (np. metylofenidatu) w zespole nadpobudliwości z deficytem uwagi (ADHD) wiąże się z szeregiem wyzwań. Mimo dobrej skuteczności leki stymulujące nie są pozbawione działań ubocznych (np. ze strony układu krążenia, ale także zahamowania apetytu, trudności z zasypianiem, drażliwości w okresie ustępowania działania leku). Dawka musi być dobierana bardzo precyzyjnie, bo zarówna za mała, jak i za duża wiążą się z ryzykiem działań niepożądanych. Dodatkowo nie wszyscy pacjenci reagują na metylofenidat. 

Wszystko to uzasadnia potrzebę poszukiwania nowych podejść terapeutycznych. Autorzy omawianego badania postanowili sprawdzić, jak sprawdzi się dodanie do standardowego leczenia sulforafanu – naturalnej substancji o właściwościach neuroprotekcyjnych, przeciwzapalnych i przeciwutleniających. 

Sulforafan pochodzi głównie z warzyw kapustnych, takich jak brokuły, kalafior, jarmuż, brukselka czy kapusta. Znajduje się w nich jego nieaktywny prekursor – glukorafanina. Uszkodzenie rośliny (np. w wyniku żucia) aktywuje mirozynazę – enzym, który przekształca glukorafaninę w aktywny sulforafan. Warto wiedzieć, że wysoka temperatura niszczy mirozynazę, stąd gotowanie brokułów zmniejsza ilość dostępnego sulforafanu. Sam sulforafan w komórkach aktywuje szlak Nrf2, który stymuluje wytwarzanie enzymów detoksykujących, co pomaga neutralizować toksyny i wolne rodniki.

W badaniu wzięło udział 70 dzieci z ADHD w wieku od 6 do 11 lat. Uczestników przydzielono do grupy otrzymującej przez 8 tygodni metylofenidat, do którego dodawano sulforafan w dawce 30 mg dziennie albo placebo. 

Analiza wskazała, że wraz z czasem leczenia poprawiały się wyniki globalnej oceny nasilenia ADHD, zwłaszcza jednak w zakresie niedoboru uwagi oraz nadpobudliwości/impulsywności. Efekty te widoczne były zarówno w ocenie nauczycieli, jak i rodziców. Poprawa była istotnie większa w grupie sulforafanu: uzyskano lepsze wskaźniki odpowiedzi na leczenie, wskaźniki wyraźnej poprawy oraz wskaźniki remisji. Częstość działań niepożądanych w obu grupach była porównywalna.

Sulforafan pomógł zmniejszyć główne grupy objawów ADHD:

• nieuwagę (trudności z koncentracją, skupieniem uwagi),
• nadpobudliwość i impulsywność (nadmierny ruch, trudności z „usiedzeniem w miejscu”, działanie bez zastanowienia),
• globalną ocenę objawów (ogólny obraz nasilenia ADHD). 

Poprawę tę zauważyli zarówno rodzice (w domu), jak i nauczyciele (w szkole), co oznacza, że efekt był widoczny w różnych środowiskach i sytuacjach życiowych.
Wyniki są bardzo obiecujące, jednak z uwagi na ograniczenia badania (mała liczba uczestników, krótki okres obserwacji) konieczne są dalsze prace, aby potwierdzić te korzyści w dłuższej perspektywie i u różnych dzieci.

Na podstawie

Ghannadi F, Shamabadi A, Talebinejad MS, Naseh E, Heidari E, Paknezhad S, Mohammadi M, Akhondzadeh S. Sulforaphane Adjunct to Methylphenidate for Attention-deficit/Hyperactivity Disorder: A Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Trial. Clin Neuropharmacol. 2025 Nov-Dec 01;48(6):181-187. doi: 10.1097/WNF.0000000000000658. Epub 2025 Oct 30. PMID: 41604557.