Suplement diety w demencji

Międzynarodowy zespół autorów opublikował podsumowanie wiedzy z badań naukowych na temat działania miłorzębu japońskiego w zaburzeniach poznawczych i otępieniu. 

Analiza została przeprowadzona w ramach Cochrane Collaboration. Jest to prestiżowa, międzynarodowa organizacja, w której naukowcy z całego świata tworzą niezwykle rygorystyczne przeglądy i metaanalizy oceniające realną skuteczność interwencji medycznych. Analizy te mają rangę „złotego standardu” i są uznawane za najlepsze w ocenie wiarygodności dowodów naukowych. Ich wnioski są traktowane jako najbardziej miarodajne źródło wiedzy lekarskiej i z zakresu zdrowia publicznego.

Autorzy przeanalizowali 82 randomizowane, kontrolowane badania kliniczne porównujące miłorząb z placebo, standardowym leczeniem lub innymi metodami leczenia problemów poznawczych u osób z subiektywnymi dolegliwościami z tego zakresu, osób z rozpoznaniem łagodnych zaburzeń funkcji poznawczych bądź otępienia (łącznie wzięło w nich przeszło 10,5 tys. uczestników).

Do najczęstszych rodzajów (podtypów) otępienia (demencji) należy choroba Alzheimera i otępienie naczyniopochodne. Łagodne zaburzenia poznawcze to stan, w którym występują problemy poznawcze, ale nie są na tyle nasilone, by spełniały kryteria rozpoznania otępienia (są za to czynnikiem jego rozwoju). Z kolei subiektywne dolegliwości poznawcze mogą być najwcześniejszym objawem w/w zaburzeń. 

Mimo wieloletnich badań wciąż nie ma leczenia, które skutecznie cofałoby lub istotnie zwalniało postęp otępienia. Chorzy nierzadko wykorzystują preparaty ziołowe, wśród których popularny jest miłorząb japoński (Ginkgo biloba). Ma on udokumentowane działanie neuroprotekcyjne i usprawniające mikrokrążenie w tkance nerwowej. 

Szczegółowa analiza wpływu miłorzębu w opisywanych stanach u ludzi przyniosła następujące wnioski: 

• w otępieniu miłorząb może przynosić niewielkie do umiarkowanych korzyści po 6 miesiącach stosowania w zakresie ogólnego stanu klinicznego, funkcji poznawczych i codziennego funkcjonowania; 
• nie ma pewności, czy miłorząb poprawia stan osób z subiektywnymi dolegliwościami poznawczymi;
• prawdopodobnie nie jest skuteczny w poprawie stanu funkcji poznawczych w stwardnieniu rozsianym oraz w łagodnych zaburzeniach poznawczych;
• większość prac wskazuje na brak istotnych działań niepożądanych miłorzębu.

Preparaty miłorzębu można na tej podstawie rozważać u chorych z rozpoznaną demencją, jednak nie należy spodziewać się spekaktularnych wyników. Nie zastępują innych leków. U innych osób w celu ochrony funkcji poznawczych warto zastosować przede wszystkim modyfikację czynników ryzyka (kontrola ciśnienia tętniczego, glikemii, regularna aktywność fizyczna, trening poznawczy, dieta zbliżona do śródziemnomorskiej).

Na podstawie

Wieland LS, Ludeman E, Chi Y, Feinberg TM, Chen IH, Chen KH, Zhu Y, Wolverson E, Amri H. Ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia. Cochrane Database Syst Rev. 2026 Feb 5;2(2):CD013661. doi: 10.1002/14651858.CD013661.pub2. PMID: 41641880; PMCID: PMC12875036.