Probiotyki lepsze niż sądzono

Wiemy, że probiotyki mogą pomóc w zaparciach, które są częstym problemem w chorobie Parkinsona. Czy jednak pomagają tylko na zaparcia? Takie pytanie zadali autorzy omawianego właśnie wieloośrodkowego, międzynarodowego badania klinicznego, w ramach którego sprawdzono skuteczność modulacji mikrobioty jelit w tej sytuacji klinicznej. Nieoczekiwanie badacze uzyskali spektakularne wyniki.  

Badanie miało charakter randomizowany, podwójnie zaślepiony, grupa kontrolna otrzymywała placebo. Uczestnikami było 74 pacjentów z chorobą Parkinsona i zaparciami. Grupa interwencyjna otrzymywała płynny preparat zawierający 408 mln CFU następujących bakterii probiotycznych: Lacticaseibacillus rhamnosus, Lactobacillus acidophilus, Lactiplantibacillus plantarum i Enterococcus faecium. 

Badacze skupili się na ocenie zmian mikrobioty jelitowej w trakcie suplementacji, ale także sprawdzali stężenie cytokin prozapalnych w osoczu, zawartość krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (w osoczu i kale) oraz objawy ruchowe i pozaruchowe choroby Parkinsona po 12 tygodniach. 

W grupie aktywnej suplementacji zaobserwowano:

• wzbogacenie mikroflory jelit w bakterie o korzystnych właściwościach zdrowotnych (Odoribacteraceae, Enterococcaceae, Blautia faecicola)
• redukcję prozapalnej cytokiny TNF-α w osoczu (przy wzroście w grupie placebo)
• redukcję czasu do wystąpienia działania lewodopy (time-to-on) 
• redukcję nasilenia objawów pozaruchowych choroby Parkinsona.

Podawany probiotyk okazał się skuteczny nie tylko w regulowaniu dysbiozy, ale też wykazał działanie ograniczające element ogólnoustrojowego stanu zapalnego. To, co jednak jest swego rodzaju rewolucją, to uzyskane efekty związane z lepszym działaniem leku (lewodopy) oraz poprawa objawowa.

Objawy pozaruchowe w chorobie Parkinsona to dolegliwości niezwiązane bezpośrednio z zaburzeniami ruchu. Ich przyczyną jest neurodegeneracja obejmująca nie tylko układ dopaminergiczny, ale także serotoninergiczny, noradrenergiczny i cholinergiczny. Dolegliwości te obejmują m.in. zaburzenia snu, depresję, lęk, apatię, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia węchu, hipotonię ortostatyczną, zaburzenia mikcji, dysfunkcje seksualne, przewlekłe zmęczenie czy ból. Istotnie pogarszają jakość życia i mogą być bardziej uciążliwe niż drżenie czy sztywność.

Badanie wspiera hipotezę, że terapia nacelowana na jelita może być dodatkową strategią terapeutyczną w chorobie Parkinsona, o efektach znacznie wykraczających poza leczenie zaparć. Probiotyki mogą być wartościowym uzupełnieniem standardowego leczenia, szczególnie u pacjentów z zaparciami i wahaniami odpowiedzi na lewodopę.

Wyniki wciąż wymagają potwierdzenia w badaniach z większymi grupami. Nie wiadomo też jeszcze, jak długo efekty utrzymają się po odstawieniu probiotyku (i jak długo go przyjmować).

Na podstawie

Leta V, Zinzalias P, Batzu L, Mandal G, Staunton J, Jernstedt F, Rosqvist K, Timpka J, van Vliet T, Trivedi D, Podlewska A, Parry M, van Wamelen DJ, Rizos A, Sportelli C, Bonder AL, Chung-Faye G, Falup-Pecurariu C, Gaisford S, Moretto E, Le Gall G, Vauzour D, Rodriguez-Mateos A, Sauerbier A, Rodriguez Blazquez C, Ghyselinck J, Marsaux B, Pariante CM, Borsini A, Odin P, Ray Chaudhuri K. Effects of a Four-Strain Probiotic on Gut Microbiota, Inflammation, and Symptoms in Parkinson’s Disease: A Randomized Clinical Trial. Mov Disord. 2025 Dec;40(12):2710-2721. doi: 10.1002/mds.70047. Epub 2025 Oct 23. PMID: 41126787; PMCID: PMC12710184.