Niewydolność serca to stan, w którym serce jest na tyle uszkodzone, że nie jest w stanie pełnić swojej funkcji, tj. pompować do narządów wystarczającej ilości krwi. W społeczeństwach zachodnich z wiekiem pojawia się u ok. 1/5 ludzi, u połowy z nich doprowadza do śmierci w ciągu kilku lat. Amerykańscy naukowcy przeprowadzili analizę sporej ilości danych, aby ocenić, czy kwasy omega-3 mogą zaoferować pomoc w kontekście tej choroby. Różne badania przynosiły bowiem różne rezultaty, w niektórych pojawiały się sugestie, że tak faktycznie może być. Czego zatem się dowiadujemy?

Autorzy wybrali do analizy 12 randomizowanych badań klinicznych trwających od pół roku do 6 lat, w ramach których porównywano wpływ suplementacji kwasów omega-3 pochodzenia morskiego oraz placebo na częstość hospitalizacji z powodu niewydolności serca, powtórnych hospitalizacji lub zgonów spowodowanych tą chorobą. Analizą objęto przeszło 80 tys. chorych w wieku ok. 65 lat. 

Analiza wskazała, że suplementacja kwasów omega-3 o ok. 10% zmniejszała ryzyko powtórnych hospitalizacji w przebiegu niewydolności serca. To oznacza, że jeśli już choroba wymaga pobytu w szpitalu, suplementacja zmniejsza ryzyko kolejnego zaostrzenia. Może mieć to związek z wpływem kwasów omega-3 na naczynia krwionośne, zmniejszaniem skłonności do zakrzepicy albo zmniejszaniem ryzyka zaburzeń rytmu serca (kwasy omega-3 stabilizują błonę komórkową komórek serca, przez co są one mniej chętne do nieprawidłowych „wzbudzeń elektrycznych”). A zaburzenia rytmu serca są poważnym powikłaniem niewydolności serca i ważną przyczyną zaostrzeń tej choroby (zgonów również). 

Autorzy nie formułują konkretnych zaleceń co do suplementacji, zwracają natomiast uwagę, iż wciąż nie wiemy, u kogo podawanie kwasów omega-3 przyniesie największe korzyści – z uwagi na konstrukcje badań i ograniczony zakres udostępnianych w raportach danych. Z pewnością wiele jeszcze czeka nas badań klinicznych z kwasami omega-3 w kontekście chorób sercowo-naczyniowych, warto natomiast wspólnie z lekarzem rozważyć ich zastosowanie w niewydolności serca, gdzie opcje terapeutyczne są ograniczone i każda jest na wagę złota. 

Na podstawie

Barbarawi M, Lakshman H, Barbarawi O, Alabdouh A, Al Kasasbeh M, Djousse L, Manson JE. Omega-3 supplementation and heart failure: A meta-analysis of 12 trials including 81,364 participants. Contemp Clin Trials. 2021 May 28;107:106458. doi: 10.1016/j.cct.2021.106458. Epub ahead of print. PMID: 34058392.