Międzynarodowy zespół naukowców (Hiszpania, Chiny, Włochy) przeanalizował aż 83 badania kliniczne z użyciem czosnku i stwierdził, że nutraceutyk ten wpływał na licznie biomarkery związane z różnymi chorobami. Co więcej, wydaje się dość bezpieczny, nawet w połączeniu z lekami, choć szczególnie uważać powinny osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe. 

Czosnek działa tak najprawdopodobniej dzięki zawartości unikatowych, organicznych związków siarki. Aktywność biologiczna obejmuje m.in. efekty antyoksydacyjne, przeciwzapalne, obniżanie stężenia cholesterolu, a nawet działanie antynowotworowe. 

To ostatnie działanie zresztą jest wyjątkowo ciekawe i warte przybliżenia. Otóż niektóre (nie wszystkie) badania obserwacyjne sugerują istnienie związku między spożyciem czosnku a rzadszym występowaniem różnych nowotworów, np. nerki, prostaty, płuc czy jelita grubego. Za takie związki po części prawdopodobnie odpowiada wpływ czosnku na komórki NK (komórki układu immunologicznego wyspecjalizowane w śledzeniu i zabijaniu komórek nowotworowych), ale nie tylko – sugeruje się także rolę mechanizmów epigenetycznych (włączanie/wyłączanie specyficznych genów regulujących np. rozmnażanie i metabolizm komórek). Są też badania interwencyjne, w których podawanie czosnku lub jego ekstraktów/substancji aktywnych łagodziło objawy choroby nowotworowej czy nawet (!!!) zmniejszało liczbę lub zaawansowanie zmian przedrakowych w żołądku. Czosnek zmniejszał też ryzyko rozwoju raka żołądka czy gruczolaków okrężnicy (są to zmiany przedrakowe jelita grubego). 

Inne choroby, w których skuteczne okazały się preparaty czosnku, obejmują:

  • choroby układu krążenia (miażdżycę i jej konsekwencje, tj. chorobę wieńcową i zawały serca oraz udary, a także nadciśnienie tętnicze);
  • cukrzycę;
  • choroby skóry (miejscowa aplikacja czosnku okazała się skuteczna w zapaleniu jamy ustnej, owrzodzeniach żylnych, w kłykcinach kończystych, a nawet w terapii ran);
  • infekcje układu oddechowego;
  • choroby wątroby.

Konieczne są dalsze badania mające ustalić dokładne właściwości farmakologiczne czosnku, jak również eksploracja ewentualnego jego zastosowania w innych chorobach, np. neurodegeneracyjnych – podsumowują autorzy przeglądu. 

Należy pamiętać, że wszelkie substancje aktywne mogą wchodzić w interakcje z lekami, dlatego – zwłaszcza w poważnych chorobach, jak nowotwory czy schorzenia układu krążenia – przyjmowane nutraceutyki dobrze jest konsultować z lekarzem prowadzącym.

Na podstawie

Ansary J, Forbes-Hernández TY, Gil E, Cianciosi D, Zhang J, Elexpuru-Zabaleta M, Simal-Gandara J, Giampieri F, Battino M. Potential Health Benefit of Garlic Based on Human Intervention Studies: A Brief Overview. Antioxidants (Basel). 2020 Jul 15;9(7):619. doi: 10.3390/antiox9070619. PMID: 32679751; PMCID: PMC7402177.