Endokrynolodzy z Uniwersytetu w Katanii (Włochy) wskazują, że selen może łagodzić przebieg choroby Hashimoto, a dodatek mioinozytolu może wzmacniać działanie selenu. 

Bezpośrednia przyczyny choroby Hashimoto, w której układ odpornościowy atakuje komórki tarczycy, wciąż jest nieznana; hipotezy mówią o możliwym wpływie promieniowania, zanieczyszczeń środowiska (i żywności), dysbiozie, a nawet działaniu niepożądanym leków czy nadmiaru jodu. 

Tymczasem z badań obserwacyjnych wynika, że choroba Hashimoto częściej występuje na obszarach ubogich w selen (Polska również należy do takich regionów). A ponieważ selen jest ważnym elementem układów antyoksydacyjnych, chroniących komórki przed wolnymi rodnikami, uszkodzeniem i przedwczesną śmiercią, próbuje się suplementacji selenu w chorobie Hashimoto. Wyniki badań nie są jak dotąd spójne, ale zachęcające – na tyle, że wielu lekarzy zaleca selen swoim pacjentom nawet mimo braku oficjalnych rekomendacji towarzystw naukowych. Mioinozytol jest przez organizm wykorzystywany w syntezie różnych hormonów, również tarczycy i hormonu przysadki stymulującego tarczycę (TSH). Autorzy postanowili sprawdzić, czy suplementacja selenu w postaci selenomietioniny i mioinozytolu okazały się skuteczne w leczeniu choroby Hashimoto. 

Praca miała charakter retrospektywny, co oznacza, że analizowano historie chorób pacjentów leczonych w danym ośrodku w przeszłości. Wybrano chorych, którzy otrzymywali albo selenometioninę, albo selenomietioninę z mioinozytolem, byli leczeni przez co najmniej rok, mieli monitorowane TSH, fT4 i fT3, typowy obraz zapalenia tarczycy w USG i obecność przeciwciał przeciwtarczycowych. Wybrano też grupę kontrolną – osoby nieleczone. 

Analiza wskazała, że:

  • u chorych nieleczonych istotnie wzrósł poziom TSH (co świadczy o nasilaniu się trudności tarczycy w syntezie hormonów), natomiast w obu grupach otrzymujących suplementację zmniejszył się o ok. 1/3 (o kilka punktów procentowych bardziej i nieco szybciej w grupie terapii skojarzonej);
  • obraz USG tarczycy wykazywał tendencję do większej poprawy w grupach suplementowanych. 

Autorzy podkreślają, że badani przez nich pacjenci nie muszą być reprezentantywni dla całej populacji chorych, były to bowiem osoby „wyselekcjonowane”, czyli leczone w ośrodku specjalistycznym. Uważają, że selenometionina jest skuteczna chorobie Hashimoto i może pomagać w osiąganiu eutyreozy (czyli stanu prawidłowego funkcjonowania tarczycy), a dodanie mioinozytolu może ten efekt jeszcze usprawniać, jednak sama choroba jest na tyle mało poznana i na tyle złożona, że wymaga przeprowadzenia kolejnych badań nad nowymi możliwościami prewencji i terapii. 

Na podstawie

Endocr J. 2020 Jul 15. Role of selenium and myo-inositol supplementation on autoimmune thyroiditis progression. Cinzia Pace et al.