Na świecie dramatycznie rośnie liczba osób uświadamiających sobie własny lęk i poszukujących pomocy. Część trafia do psychiatrów, duża część otrzymuje leki, coraz większym zainteresowaniem cieszą się metody relaksacji, medytacji czy joga, pozwalające przywrócić równowagę między ciałem i umysłem. Podobnie jak zresztą dieta – o jej wpływie na umysł zaczyna się pisać i mówić coraz częściej. Coraz bardziej zwiększa się też zainteresowanie ziołami, które tradycyjne stosowano dla wyciszenia i uspokojenia. Jednym z najbardziej znanych – kozłkiem lekarskim (waleriana) – zainteresowali się neuronaukowcy z Korei Płd. 

Korzeń kozłka lekarskiego wykorzystywany jest od setek, jeśli nie tysięcy lat w celu łagodzenia lęków i uspokojenia, działa też nasennie. Substancje czynne w nim zawarte działają m.in. poprzez wpływ na neurotransmisję GABA-ergiczną (czyli w uproszczeniu wzmacniają czynność układów hamujących aktywność mózgu); wykazano też, że wpływają również na przekaźnictwo serotoninergiczne (serotonina nazwana została „hormonem szczęścia” i na hipotezie o jej względnym braku opiera się leczenie depresji). W badaniach klinicznych wykazano ponadto antystresowe działanie waleriany.

Autorzy omawianej pracy postanowili sprawdzić, czy efekty podania kozłka lekarskiego będą widoczne w EEG, czyli czy przełożą się na zmiany zapisu fal mózgowych. EEG jest podstawową, choć zgrubną metodą oceny czynności elektrycznej mózgu, pozwala jednak wychwytywać zmiany stanów psychicznych czy różnice w komunikacji między dużymi obszarami kory mózgowej.

Badanie przeprowadzono metodą podwójnie ślepej próby i jest to wedle autorów pierwsza praca oceniająca wpływ waleriany (korzenia kozłka lekarskiego) na zapis EEG w spoczynku. Uczestnikami były 64 zdrowe osoby w okresie stresu psychicznego. Otrzymywali ekstrakt z kozłka lekarskiego w dawce 100 mg trzy razy dziennie lub placebo. Sama interwencja przyczyniła się do ograniczenia stresu (tj. poprawę odnotowano w obu grupach), co nie jest niczym dziwnym – tak działa właśnie efekt placebo. Jednak w grupie otrzymującej walerianę obserwowano towarzyszące efektowi przeciwlękowemu zwiększenie koherencji fal alfa w korze czołowej oraz większego stopnia redukcję koherencji fal theta, co autorzy interpretują jako zmiany zachodzące w komunikacji między poszczególnymi regionami mózgowia – obok subiektywnie mniejszego lęku kozłek lekarski doprowadzał do „przearanżowania” funkcji obwodów neuronalnych. Taka rearanżacja z kolei oddala obraz EEG od charakterystycznego dla starzejącego się mózgu, psychoz i niedokrwienia.

Warto przypominać o nieco zapomnianym dziś kozłku lekarskim. Choćby dlatego, że działa na ten sam receptor w komórkach nerwowych co benzodiazepiny, z tym że nie jest nawet w jednym procencie tak niebezpieczny jak one. I jak widać – dokonuje pozytywnych zmian w kontakcie między ważnymi obszarami kory mózgowej. Pozostaje nam sobie tylko życzyć, by naukowcy badali naturalne środki przeciwlękowe z równą intensywnością, jak produkty koncernów farmaceutycznych.

Na podstawie

Phytother Res. 2019 Apr;33(4):939-948. Valerian extract alters functional brain connectivity: A randomized double-blind placebo-controlled trial. Roh D, Jung JH, Yoon KH, Lee CH, Kang LY, Lee SK, Shin K, Kim DH.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s