Uszkodzenie serca u nieznanej przyczynie, objawiające się jego niewydolnością z silnymi obrzękami, powinno zapalić lekarzowi czerwoną lampkę. Kardiomiopatia taka może być spowodowana niedoborem tiaminy, czyli witaminy B1, o czym mało kto myśli, mając do czynienia z takim pacjentem – piszą amerykańscy lekarze z ośrodków w Los Angeles.

Witaminy z grupy B powszechnie kojarzone są z chorobami układu nerwowego, przez lekarzy również. Typowym myśleniem jest alkoholizm = niedobór tiaminy; faktycznie u osób z problemem alkoholowym często obserwuje się niedobór witaminy B1 i mogą wystąpić spowodowane nim poważne zaburzenia czynności układu nerwowego: encefalopatia Wernickego i psychoza Korsakowa.

Tiamina występuje w mięsie, łuskach zbóż, warzywach strączkowych, drożdżach, w teorii „jedząc normalnie” nie da się wygenerować niedoboru tej witaminy. W praktyce nie jest to takie oczywiste i proste – przetwarzanie żywności (np. dodatek niektórych konserwantów) może bowiem pozbawiać ją witaminy B1. W nabiale jest jej niewiele, w ryżu również, podobnie w białej mące, a także warzywach i owocach. Wystarczy mało jeść, np. pokazać żelazną wolę w odchudzaniu za pomocą diety warzywno-sokowej – i niedobór witaminy B1 gotowy.

Autorzy podkreślają, że nowoczesna dieta typu zachodniego, ta obarczana winą za choroby przewlekłe i zawierająca nadmiar składników odżywczych, może być uboga w niektóre mikroskładniki, do których należy właśnie witamina B1. Organizm gromadzi ją w niewielkich zasobach, wystarczających na kilkanaście-kilkadziesiąt dni. W grupach ryzyka może więc stosunkowo szybko dojść do jej niedoboru i pojawienia się objawów – niekoniecznie od razu ze strony układu nerwowego. Witamina B1 uczestniczy bowiem w wytwarzaniu energii z węglowodanów, jej brak odbija się więc na organach o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym – również sercu.

Kto zatem jest zagrożony niedoborem witaminy B1? Wg autorów są to:

  • osoby przewlekle chore;
  • osoby z problemem alkoholowym;
  • bezdomni
  • osoby w podeszłym wieku
  • i zwłaszcza jeśli korzystają z „gotowych” dań ze sklepu.

Objawy niedoboru witaminy B1 to inaczej choroba beri-beri, której postać naczyniowa to właśnie ostra niewydolność serca. Komórki serca tracą zasoby energii, naczynia się rozkurczają, serce nie daje rady tłoczyć krwi, pojawia się duszność, niezdolność do minimalnego nawet wysiłku, może dojść do wstrząsu i śmierci. W echokardiografii widoczna jest kardiomiopatia rozstrzeniowa z obniżeniem frakcji rozkurczowej, ale oczywiście niewidoczna pozostaje przyczyna tego stanu. Tymczasem podanie witaminy B1 czasami powoduje natychmiastową poprawę!

Autorzy zwracają uwagę, że o niedoborach witaminowych zwykło się myśleć w kontekście niedożywienia i wyniszczenia, czyli okresów kryzysu, wojen i głodu. A jednak we współczesnym świecie dieta bogatokaloryczna niejednokrotnie jest uboga w mikroskładniki i taka choroba może przejść niezauważona. Tym bardziej że wcale nie jest prosto zdiagnozować niedobór witaminy B1 (oznaczenie we krwi jest kompletnie niewiarygodne). W artykule opisano dokładnie obraz kliniczny dwóch pacjentów, u których przyczyną niewydolności serca był niedobór witaminy B1, przy czym u jednego stężenie we krwi było prawidłowe, a tiaminę dostał tylko dlatego, że równocześnie miał objawy ze strony układu nerwowego nasuwające podejrzenie alkoholizmu (mimo że negował spożycie alkoholu uznano, że kłamie, i podano mu witaminę B1, prawdopodobnie ratując życie).

Niesamowite są też dane przytaczane w artykule. Wśród chorych trafiających na oddziały intensywnej terapii kardiologicznej nawet 30% (jedna trzecia!!!) ma niedobór witaminy B1. Nawet w kardiomiopatii o innej przyczynie podanie witaminy B1 przynosiło poprawę stanu klinicznego – w jednym z badań frakcja wyrzutowa wzrosła aż o 10%! W badaniu tym stosowano stosunkowo dużą dawkę, 300 mg dziennie (jak się wydaje, mniejsze dawki raczej nie przynoszą efektów terapeutycznych). Autorzy powołują się nawet na metaanalizę, która przyniosła wnioski, że suplementacja witaminy B1 prawdopodobnie poprawia funkcję serca i jakość życia chorych z niewydolnością serca.

Na podstawie

Mayo Clin Proc Innov Qual Outcomes. 2019 May 27;3(2):221-225. Thiamine and Heart Failure: Challenging Cases of Modern-Day Cardiac Beriberi. Helali J, Park S, Ziaeian B, Han JK, Lankarani-Fard A.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s