Bardzo ciekawego terminu użyli włoscy naukowcy, opisując wyniki badania in vitro, w którym sprawdzali, jak dobroczynne bakterie jelitowe wpływają na aktywność komórek układu odpornościowego. Ten termin to „bakterioterapia” i oznacza wykorzystanie probiotyków do leczenia najróżniejszych chorób. 

Omawiany eksperyment dotyczył teoretycznych możliwości wpływania na przebieg choroby Parkinsona. Wiemy, że najważniejszy jej element, czyli utrata neuronów „koordynujących” nasze ruchy, czyli komórek wydzielających dopaminę umiejscowionych w obrębie specyficznego miejsca w mózgu, jest najprawdopodobniej wynikiem stanu zapalnego i nadprodukcji reaktywnych form tlenu.

Autorzy wyizolowali komórki układ odpornościowego z krwi zarówno chorych, jak i zdrowych, i umieścili je w hodowli bakterii probiotycznych (Lactobacillus i Bifidobacterium) – ciekawy pomysł z gatunku „zobaczmy, co się stanie”. Wiemy przecież, że bakterie jelitowe muszą wchodzić w interakcje z układem odpornościowym, którego wielkie skupisko znajduje się po zewnętrznej stronie jelit – jednak o tych interakcjach nie wiemy prawie nic. W warunkach eksperymentu in vitro można jednak próbować wychwycić te najważniejsze i to spróbowali zrobić Włosi.

Okazuje się, że bakterie probiotyczne „uspokajają” komórki odpornościowe. Objawiało się to zmniejszeniem ilości wydzielanych przez te ostatnie cytokin prozapalnych i reaktywnych form tlenu (wykorzystywanych do niszczenia atakowanych komórek, z założenia: patogenów, jednak w sytuacji autoagresji działających jak broń obosieczna). Probiotyki hamowały też wzrost bakterii potencjalnie patogennych.

Przedstawione badanie jest zaledwie małym, choć kolejnym już krokiem naukowców na drodze wiodącej do rozjaśnienia związków między przewodem pokarmowym a działaniem konkretnych obwodów w mózgu. Związki te bez wątpienia istnieją, objęto je nawet wspólną nazwą „osi jelita-mózg”. Podejrzewa się, że tlący się stan zapalny w układzie nerwowym, biorący się być może z dysbiozy, czyli nieprawidłowego składu mikrobiomu jelitowego, może skutkować po wielu latach chorobami neurodegeneracyjnymi, do których zalicza się chorobę Alzheimera czy chorobę Parkinsona. Prowadziłoby to naukowców do prób wykorzystywania probiotyków w ich leczeniu, co zresztą już się dzieje (podobnie rzecz się ma z niektórymi chorobami psychicznymi). Przeprowadzony we Włoszech eksperyment w ciekawy sposób pokazuje, w jak bezpośredni sposób probiotyki wpływają na czynność komórek odpornościowych i kładzie teoretyczne podwaliny pod przyszłą „bakterioterapię”. Jednak do jej wykorzystywania na szeroką skalę powinniśmy jeszcze poczekać na wyniki dużych badań klinicznych (a nie tylko in vitro), na co zresztą również zwracają uwagę autorzy.

Warto też pamiętać, że niedawno udowodniono hipotezę Braaka, tłumaczącą, skąd się bierze choroba Parkinsona. Według niej nerw błędny, unerwiający trzewia, a wśród nich i jelita, wciąga w mechanizmie wstecznego transportu aksonalnego szkodliwe białka, zwane alfa-synukleinami, wprost do mózgu. Trwa to wiele lat (20? 30?), białka te odkładają się w coraz dalszych regionach mózgu, a gdy dotrą do substancji czarnej, uszkadzają jej specyficzne, wrażliwe neurony i prowadzą do ich śmierci. Nie wiemy dokładnie, skąd alfa-synukleiny w pożywieniu, aczkolwiek wiemy, że mogą powstawać pod wpływem herbicydów i pestycydów. Pewne bakterie jelitowe mogą, w teorii przynajmniej, unieczynniać alfa-synukleiny i w ten sposób zabezpieczać przed zachorowaniem, ale na to, które to bakterie, czy da się je do tego wykorzystać, czy ten efekt zajdzie w jelitach na skalę wystarczającą – trzeba poczekać do czasu opublikowania wyników kolejnych badań, być może wiele lat…

Na podstawie

Front Immunol. 2019 May 7;10:969. Probiotics May Have Beneficial Effects in Parkinson’s Disease: In vitro Evidence. Magistrelli L, Amoruso A, Mogna L, Graziano T, Cantello R, Pane M, Comi C.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s