Układ pokarmowy dysponuje złożoną siecią procesów regulujących wchłanianie i metabolizm substancji odżywczych. Jednym z nich jest układ inkretyn, czyli hormonów biorących udział w przemianach glukozy. Zdaniem hiszpańskich i argentyńskich naukowców może on stać się nowym celem naturalnych metod wykorzystywanych w leczeniu cukrzycy – zwłaszcza że przemysł farmaceutyczny wykorzystuje go już od kilkunastu lat. 

Inkretyny to grupa hormonów wydzielanych w przewodzie pokarmowym w odpowiedzi na treść pokarmową. Są to peptydy GLP-1 i GIP. Odkryto je w 1932 roku, jednak dopiero po kilkudziesięciu latach doczekały się wykorzystania w terapii cukrzycy. Hormony te stymulują wydzielanie insuliny przez trzustkę oraz zwalniają opróżnianie żołądka – to ostatnie zjawisko powoduje, że glukoza dostaje się do jelit wolniej, dzięki czemu jej wchłanianie zostanie rozciągnięte w czasie i zmniejszy się jej szczytowe stężenie we krwi – a to właśnie duża ilość glukozy pojawiająca się we krwi w krótkim czasie wydaje się najbardziej destrukcyjnym procesem dla organizmu chorego na cukrzycę. Dodajmy, że inkretyny hamują jeszcze apetyt i zmniejszają ilość zjadanego pożywienia, mają więc działanie odchudzające – a zaburzenia wydzielania tych hormonów (ich niedostatek) wiąże się ostatnio i z otyłością, i z początkami cukrzycy. Więcej nawet – podejrzewa się, że inkretyny chronią naczynia przed miażdżycą i jej konsekwencjami oraz zapobiegają stłuszczeniu wątroby, działają regulacyjnie prawdopodobnie także na inne narządy. Nie dziwi więc, że budzą zainteresowanie osób zainteresowanych metabolizmem (i zwłaszcza jego usprawnianiem).

Na rynku farmaceutycznym od kilkunastu obecne są drogie leki, które albo naśladują działanie hormonów inkretynowych, albo hamują ich rozkład w organizmie, dzięki czemu te działają dłużej. Farmakolodzy na łamach fachowego czasopisma zajmującego się fitoterapią Planta Medica przekonują, że mechanizm ten można wykorzystać także za pomocą diety i nutraceutyków. Ważnego argumentu dostarcza zresztą historia powstania leków inkretynowych – pierwszy z nich, eksenatyd, powstał na bazie jadu jaszczurki gila z dżungli amazońskiej!

Z artykułu dowiadujemy się, że na wydzielanie inkretyn wpływają:

  • tłuszcze – zwłaszcza te obecne w składzie oliwy oraz oleju słonecznikowym (przy czym obróbka termiczna, jak smażenie, ogranicza te korzystne właściwości);
  • buraki;
  • guma guar – jest to rozpuszczalna frakcja błonnika pochodząca z żywicy drzewa guar; prawdopodobnie jest fermentowana przez bakterie jelitowe i wytworzone w ten sposób krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe stymulują wydzielanie inkretyn, przyczyniając się do poprawy metabolizmu glukozy;
  • błonnik z babki płesznik;
  • kawa (zawarty w kawie kwas chlorogenowy zmniejsza ładunek glukozy dostarczany wraz z posiłkiem prosto do krwi, przyczyniając się do redukcji ryzyka cukrzycy); ten sam związek zawarty jest np. w batatach;
  • yerba mate;
  • dzika róża;
  • owoce: gorzki melon (przepękla ogórkowata), cytrusy (pomelo!), czarna porzeczka, winogrona (ale nie całe! tylko ekstrakty ze skórek i pestek, zawierające procyjanidyny), aronia, jagody borówki i żurawiny;
  • owies, gryka, jęczmień;
  • zioła, krzewy i nasiona: estragon, imbir, szałwia krzewiasta, fagonia, gurmar, bluszcz himalajski, widziaja, czapetka kuminowa, muchotrzew, goryczka szorstka, opornik, werbena cytrynowa, cynowód chiński, gardenia jaśminowata.

Stosunkowo często produkty te są dostępne w postaci suplementów. Bazują na wykorzystaniu ich w medycynie ludowej różnych narodów. Trzeba pamiętać tylko, że badań klinicznych z udziałem naturalnych produktów w cukrzycy i oceną wpływu na gospodarkę inkretynową mamy jak na lekarstwo, w związku z czym nie ma wskazań lekarskich do rezygnacji z leczenia i zastąpienia go naturalnymi produktami (zresztą najklasyczniejszy lek przeciwcukrzycowy – metformina – pochodzi z rutwicy lekarskiej, nawet więc zwolennicy naturalnych terapii nie powinni mieć argumentów, aby go deprecjonować). Artykuł może natomiast posłużyć jako drogowskaz dla medycyny komplementarnej oraz oczywiście naukowców poszukujących nowych leków na cukrzycę typu 2 – piszą w podsumowaniu autorzy.

Na podstawie

Planta Med. 2019 May 7. Modulation of Diabetes by Natural Products and Medicinal Plants via Incretins. Ríos JL, Andújar I, Schinella GR, Francini F.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s