Teoria systemowego zapalenia mówi, że za cukrzycę, miażdżycę, demencję i być może nawet nowotwory (i wiele innych chorób cywilizacyjnych) odpowiada przewlekła aktywacja układu immunologicznego.

Aktywacja ta wiąże się z uszkodzeniami śródbłonka naczyń, mięśni, tkanki łącznej, nabłonka, słowem – układ odpornościowy latami może atakować własne narządy, ale przez to, że nie czyni tego gwałtownie, nie wywołuje objawów. Tkanki się regenerują, ale do czasu. Po latach pojawiają się konsekwencje tego tlącego się stanu zapalnego – uszkodzenia śródbłonka wywołują zawał serca, uszkodzenie receptorów insulinowych – cukrzycę, uszkodzenie neuronów – chorobę Alzheimera itd.

Wraz z pojawieniem się teorii systemowego zapalenia rozpoczęto poszukiwania zarówno czynników przyczyniających się do jego rozwoju, jak i substancji mogących wygaszać tlący się stan zapalny. Wiadomo, że wysoce przetworzona żywność, zanieczyszczenia powietrza (smog!) i toksyny bakteryjne podsycają systemowe zapalenie, natomiast wiele naturalnych związków roślinnych – zwłaszcza polifenoli – ma działanie przeciwne. Jednym z takich związków, bodaj czy nie najsłynniejszym, jest resweratrol – substancja obronna, wydzielana przez rośliny w trakcie infekcji, np. grzybiczej.

Resweratrol występuje często w skórkach winogron i w czerwonym winie i jest wiązany z jego działaniem antymiażdżycowym (podejrzewano nawet, że odpowiada za paradoks francuski). Jest w związku z tym często wykorzystywany jako składnik naturalnych preparatów służących kontroli cholesterolu czy też wstrzymywaniu postępu miażdżycy.

To jednak niejedyne właściwości resweratrolu, o czym przekonujemy się z podsumowania jego działania opublikowanego przez badaczy z Instytutu Oswaldo Cruza w Brazylii. Wyliczają oni, że resweratrol:

  • aktywuje układ sirtuin, imitując okres głodu; sirtuiny to zespół białek wewnątrzkomórkowych, które prawdopodobnie pośredniczą w uruchamianiu mechanizmów wydłużających życie, a związanych z restrykcją kaloryczną (wiele obserwacji na zwierzętach dowodzi, że głodzenie – choć oczywiście nie zagłodzenie – wiąże się z wydłużeniem życia);
  • może stymulować tworzenie nowych mitochondriów, a przez to stymulować wytwarzanie energii w komórce – i zużywać zapasy, co może przekładać się na poprawę zaburzeń metabolicznych, np. związanych z otyłością, zaburzeniami lipidowymi czy cukrzycą;
  • wygasza zmiany zapalne w śródbłonku tętnic, przeciwdziała szkodliwemu wpływowi dymu tytoniowego na naczynia oraz czynników hormonalnych i immunologicznych na komórki serca – to ostatnie działanie przekłada się na ochronę przed rozwojem niewydolności serca, póki co obserwowaną w warunkach laboratoryjnych;
  • zapobiega – również za pośrednictwem sirtuin – niekorzystnej przebudowie płuc następującej pod wpływem dymu tytoniowego;
  • hamuje włóknienie oskrzeli oraz wygasza stan zapalny w oskrzelach typowy dla astmy; dodatkowo zmniejsza wytwarzanie śluzu;
  • wygasza mikrozapalenie mikrogleju w układzie nerwowym i podejrzewa się, że może to mieć duży potencjał w zapobieganiu lub nawet leczeniu demencji, leczeniu udarów, poprawie pamięci i przeciwdziałaniu neurologicznym skutkom starzenia;
  • może mieć działanie antynowotworowe, np. związane z hamowaniem aktywności guzów nowotworowych albo wywoływaniem apoptozy komórek rakowych.

Dużym wyzwaniem dla farmakologów jest sprawienie, aby odpowiednie ilości resweratrolu dostarczać do miejsca docelowego. Wchłania się on co prawda w dużym odsetku, ale jest dość szybko rozkładany. Wydaje się jednak, że zostały one pokonane – trwają bowiem badania kliniczne mające doprowadzić do rejestracji resweratrolu jako leku.

Źródło

Int J Mol Sci. 2018 Jun 20;19(6). Anti-Inflammatory Effects of Resveratrol: Mechanistic Insights. de Sá Coutinho D, Pacheco MT, Frozza RL, Bernardi A

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s