„Pan, Bóg twój, wprowadzi cię do ziemi pięknej, … do ziemi pszenicy, jęczmienia, winorośli, drzewa figowego i granatowego – do ziemi oliwek, oliwy i miodu.” (Pwt 8,7-8)

Oliwka europejska (Olea europea L.) jest popularnym naturalnym lekiem wykorzystywanym w tradycyjnej medycynie krajów basenu Morza Śródziemnego. Może nie zyskała statusu panaceum, ale wykorzystuje się ją w różnych chorobach – i wiele tych zastosowań udało się do pewnego stopnia potwierdzić w badaniach naukowych. Udajmy się zatem w podróż do ciepłych krajów, gdzie ludzie żyją najzdrowiej i najdłużej…

 

olive-oil-1596639_1280-min

Oliwa

O tym produkcie z oliwek i jej właściwościach zdrowotnych napisano już w mediach tyle, że nie ma sensu się nim specjalnie zajmować. Przypomnijmy tylko, że oliwa Jest tak dobra dla układu krążenia, że mogłaby nam w zasadzie zastąpić wszelkie tłuszcze, i te stosowane na zimno, i na gorąco (tylko nie wolno jej przypalać!).
Najlepsza i w 100% naturalna jest oliwa Extra Virgin. Jest wyłącznie wytłaczana i ma najlepszy smak i zapach oraz optymalny skład. Może być mętna, jeśli nie jest filtrowana (brak przejrzystości świadczy o superekologicznym sposobie jej przygotowania).
Oliwa Virgin to oliwa, która jest również wyłącznie wytłaczana, ale nie ma smaku/zapachu uznawanych za idealne. Refined oznacza oliwę rafinowaną, czyli sztucznie „poprawianą”. Może występować pod nazwą Pure olive oil („czysta oliwa”), „Classic”, „Light” („lekka”) lub po prostu „Olive oil”.

Rynek oliwy extra-virgin jest tak wartościowy, że regularnie dochodzi do jej masowego fałszowania, co skutkuje całymi operacjami policyjnymi (Wikipedia wspomina największe z 2008, 2011 i 2012 r.) [1]. Wg Toma Muellera, amerykańskiego dziennikarza śledczego ponad połowa oliwy sprzedawanej we Włoszech jest sfałszowana, może zawierać mieszankę takich olejów jak palmowy, słonecznikowy, sojowy i olej z awokado zamiast oliwy. Zyski są porównywalne z handlem kokainą, a ryzyko praktycznie minimalne. Szczególnie ceniona na świecie jest oliwa włoska i w związku z tym możliwe, że najczęściej fałszowana – na tyle, że sporo oliwy hiszpańskiej (Hiszpania jest bezdyskusyjnie największym producentem oliwy na świecie) trafia do Włoch i jest sprzedawane jako oliwa włoska. Tradycja fałszowania oliwy wydaje się zresztą silnie zakorzeniona w historii – już w czasach Imperium Rzymskiego obowiązywały specjalne procedury transportowe, by upewnić się, że nikt nie podmienił cennych amfor przed dotarciem na miejsce przeznaczenia [2].
Jak więc odróżnić prawdziwą oliwę extra-virgin od sfałszowanej? Najprostszym testem, jaki zalecają Włosi, jest test organoleptyczny. Oliwa ma ładnie pachnieć i znakomicie smakować. Ślady ogórka, pieprzu, gorzkości, owocowości, jeśli tylko są na tyle wyraźne, że przeszkadzają – świadczą o tym, że nie mamy do czynienia z oliwą najlepszej możliwej jakości [3].

 

landscape-2086712_1920-min

Tradycyjne wykorzystanie oliwki europejskiej w medycynie ludowej

Prosty lud miał swoją mądrość i nie tracił żadnej części z wysoce cenionego drzewa. I tak:
– oliwę wykorzystywano [4, 5, 11, 13]

  • przeciw łysieniu
  • jako środek przeciwzapalny na skórę
  • w celach przeczyszczających
  • jako lek przeciwreumatyczny
  • w leczeniu oparzeń
  • jako środek wzmacniające paznokcie

liście oliwki służą do [6-10, 14-17]

  • leczenia biegunki
  • leczenia zakażeń układu moczowego
  • leczenia zakażeń jamy ustnej i gardła
  • leczenia zakażeń bakteryjnych, np. zapalenia dziąseł, zapaleń uszu
  • zwalczaniu kaszlu
  • wspomagania leczenia żółtaczki
  • leczenia nadciśnienia tętniczego
  • leczenia hemoroidów
  • leczenia innych chorób krążeniowych
  • jako środek przeciwzapalny i przeciwgorączkowy
  • leczenia astmy
  • jako środek moczopędny
  • leczenia dny moczanowej (podagry)
  • leczenia cukrzycy
  • leczenia kamicy żółciowej

– kora drzewa oliwnego jest wykorzystywana jako [12]:

  • lek na zakażenia pasożytnicze.

Liście oliwki europejskiej

W liściach oliwnych zidentyfikowano bogactwo biologicznie aktywnych związków: są tu flawonoidy, flawanony, sekoirydoidy, irydoidy, biofenole, triterpeny, izochromany, estry kwasów organicznych i wiele innych. Wśród nich znajduje się oleuropeina, najlepiej przebadana pod kątem zdrowotnym substancja czynna oliwki europejskiej.

Działanie liści oliwki europejskiej udowodnione u ludzi

Liście oliwki w cukrzycy

Początkowo uważano, że za działanie przeciwcukrzycowe liści oliwnych odpowiada oleuropeina. Szybko się jednak okazało, że liście oliwne zawierają wiele innych związków o podobnym działaniu, jak kwas oleanolowy, jego demetylowana pochodna i hydroksytyrozol [18]. Właściwości te potwierdza badanie, w którym ekstrakt polifenoli z liści oliwnych po 12 tygodniach zmniejszył insulinooporność (flagowe zaburzenie w cukrzycy) o średnio 15% [19]. W innym badaniu obserwowano, że oleuropeina i hydroksytyrozol hamują alfa-glukozydazę i alfa-amylazę, enzymy odpowiadające za rozkładanie cukrów w jelitach, co przypomina działanie leków wykorzystywanych w leczeniu cukrzycy i może zmniejszyć glikemię poposiłkową, która jest ważnym czynnikiem obciążającym trzustkę i istotnym parametrem wyrównywania cukrzycy [62].

Liście oliwki w nadciśnieniu tętniczym i chorobach serca

W liściach oliwki kryje się niejeden związek, który ma zdolność zmniejszania ciśnienia tętniczego. Są to m.in. uwaol, kwas ursolowy, oleaceina czy kwas oleanolowy. Sprawdzono, że u ludzi z łagodnym nadciśnieniem ekstrakt z liści oliwnych w dawce 500 mg co 12 godz. podawany przez 2 miesiące był skuteczniejszy niż lek przeciwnadciśnieniowy kaptopril [20]. Skuteczność liści oliwnych w leczeniu nadciśnienia potwierdzono też w innych badaniach, m.in. z udziałem bliźniąt jednojajowych, u których dawka ekstraktu 1000 mg/24 godz. okazała się korzystniejsza niż 500 mg. Dobre efekty obserwowano jednak także przy mniejszych dawkach, np. obniżenie ciśnienia tętniczego po 3 miesiącach stosowania ekstraktu z oliwki w ilości 1,6 μg dziennie [28].
Co ciekawe, oleaceina hamuje enzym konwertujący angiotensynę, i w tym działaniu jest podobna do dużej, powszechnie zalecanej przez lekarzy grupy leków przeciwnadciśnieniowych zwanych inhibitorami ACE [46], oraz do zupełnie innej grupy – leków moczopędnych [49].
Nadciśnienie tętnicze jest poważnym czynnikiem ryzyka powikłań ze strony serca i naczyń (zawały udary, niewydolność serca), więc jego leczenie jest kluczowe dla długiego życia w dobrym zdrowiu.
Dodatkowym korzystnym działaniem liści oliwki jest obniżanie poziomu cholesterolu i jego szkodliwych frakcji [59, 61].

Działanie przeciwzapalne liści oliwki

Bardzo dużo badań wskazuje na niebagatelny wpływ przeciwzapalny oliwy uzyskiwanej z oliwek. To jednak materiał na osobny artykuł. Wykazano w badaniach eksperymentalnych, że liście oliwki również działają przeciwzapalnie [34], m.in. w modelu choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelit [52, 54]. Te właściwości zbadano u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), wykazując, że dodanie ekstraktu z liści oliwki do standardowego leczenia metotreksatem zahamowało uszkodzenia komórkowe, wydzielanie interleukiny 6 (silnego czynnika promującego zapalenie) i przywróciło równowagę między wolnymi rodnikami a antyoksydantami u chorych we wczesnej fazie RZS [58].
Liście oliwki zapobiegają też i działają leczniczo w zapaleniu błony śluzowej jamy ustnej, które jest częstym powikłaniem chemioterapii nowotworowej [66].

 

Działania liści oliwki obserwowane w badaniach na komórkach i zwierzętach

Działanie antynowotworowe liści oliwki

Oleuropeina, kwas maslinowy, erytrodiol, uwaol, kwas oleanolowy i inne związki flawonowe, triterpenowe i fenolowe obecne w liściach oliwki czasami już w małych stężeniach hamują namnażanie się komórek takich nowotworów, jak rak piersi, rak wątroby, gruczolakorak jelita grubego, rak trzustki, rak pęcherza moczowego czy komórki białaczkowe [22-26, 63]. Mogą też wywoływać ich apoptozę i stymulować komórki układu odpornościowego [27]. Wykazano, że ekstrakt z liści oliwki wzmacnia działanie chemioterapeutyków na komórki glejaka wielopostaciowego [53, 55]. Włoscy naukowcy zauważyli, że liście oliwki mogą mieć zastosowanie farmakologiczne w leczeniu międzybłoniaka, jednego z najzłośliwszych ludzkich nowotworów [60].

Działanie przeciwzakaźne liści oliwki

Aktywność przeciwbakteryjna liści oliwki

Wykazano, że ekstrakt z liści oliwki ma właściwości przeciwbakteryjne – jest aktywny wobec gronkowców złocistych, Helicobacter pylori (bakteria odpowiadająca za wrzody żołądka), Campylobacter jejuni (infekuje przewód pokarmowy), Bacillus cereus, B. subtilis, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae (bakterie wywołujące zakażenia układu oddechowego, w tym zapalenia płuc), Salmonella typhimurium, Salmonella entiritidis (patogeny odpowiedzialne za zakażenia układu pokarmowego), Listeria monocytogenes (wywołuje listeriozę), a nawet przecinkowców cholery. W związku z tym proponuje się nawet, by liście oliwki oficjalnie uznać za nutraceutyki, czyli żywność mającą właściwości lecznicze [29-31, 51, 55].

Aktywność przeciwgrzybicza i przeciwpasożytnicza liści oliwki

Liście oliwki działają na grzyby z gatunków Candida albicans oraz Cryptococcus neoformans, a także na niektóre pleśnie [30, 32]. Wyizolowany z oliwki kwas maslinowy okazał się skuteczny w zwalczaniu Toxoplasma gondii, kociego pierwotniaka odpowiadającego za stosunkowo częste bezobjawowe zakażenia i wywołującego toksoplazmozę u osób z upośledzoną odpornością – szczególnie niebezpieczną dla kobiet w ciąży z uwagi na duże ryzyko wywołania wady wrodzonej u płodu [33].
W innym badaniu wykazano, że ekstrakt z liści oliwki uśmiercał ameby wywołujące zapalenie mózgu czy zapalenie skóry [50], a w jeszcze innym – że zabijał cysty pierwotniaka Giardia lamblia skuteczniej niż dość silny lek – metronidazol [58].
Podobną aktywność obserwowano wobec Leishmania donovanii, pierwotniaka wywołującego choroby tropikalne: czarną febrę i biały trąd [65].

Działanie ochronne liści oliwki na przewód pokarmowy

W badaniach eksperymentalnych stwierdzono, że ekstrakt z liści oliwki zapobiegał uszkodzeniom błony śluzowej żołądka w stopniu podobnym jak znany bloker receptorów H2 ranitydyna, miał też działanie zapobiegające powstawaniu wrzodów pod wpływem aspiryny [35, 36].

Działanie ochronne liści oliwki na układ nerwowy

W kilku badaniach wykazano, że kwas maslinowy uzyskiwany z liści oliwki przedłuża życie komórek nerwowych w niekorzystnych warunkach, co może wskazywać jego potencjał jako leku neuroprotekcyjnego [37-39]. Korzystny wpływ ekstraktu z liści oliwki obserwowano na modelach zwierzęcych neuropatii cukrzycowej, udaru, choroby Alzheimera i choroby Parkinsona [40-44].

Działanie antyoksydacyjne liści oliwki

Oliwka europejska zawiera liczne związki wymiatające wolne rodniki. Należą do nich m.in. oleuropena, hydroksytyrozol, werbaskozyd, wanilina, kwas kawowy, katechina, diosmetyna, rutyna i luteolina [47]. Co ciekawe, liście oliwki mają pod tym względem większą aktywności niż jej owoce! [48]

Inne działania liści oliwki

  • Ekstrakt z liści oliwki hamuje aktywność oksydazy ksantynowej, enzymu odpowiadającego za wytwarzanie kwasu moczowego, może więc być wykorzystywany w zapobieganiu dnie moczanowej – jest to choroba objawiająca się zwykle bardzo silnym, ostrym bólem i zapaleniem dużego stawu (często palucha u nogi) [45]. Jej przyczyną jest dieta zbyt obfita w podroby, mięso i alkohol, przyczyniająca się do powstawania nadmiaru kwasu moczowego, który odkłada się w stawach, wywołując objawy zapalne.
  • Liście oliwki chronią mózg przed toksycznością metali ciężkich [64].

 

Piśmiennictwo

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Olive_oil#International_Olive_Council
2. https://www.newyorker.com/magazine/2007/08/13/slippery-business
3. Tom Mueller. Extra Virginity. W. W. Norton & Company 2011, ISBN 0393070212.
https://en.wikipedia.org/wiki/Extra_Virginity
4. Al-Khalil S. A survey of plants used in Jordanian traditional medicine. Pharmaceutical Biology. 1995;33(4):317–323.
5. Zargari A. Iranian medicinal plants. Tehran University Publications. 1997
6. Repertory of standard herbal drugs in the Moroccan pharmacopoea. Bellakhdar J, Claisse R, Fleurentin J, Younos C. J Ethnopharmacol. 1991 Dec; 35(2):123-43.
7. Darias V., Abdala S., Martin D., Ramos F. Hypoglycaemic plants from the Canary Islands. Phytotherapy Research. 1996;10(1):S3–S5.
8. Contribution to the ethnopharmacological study of the Canary Islands. Darias V, Bravo L, Barquin E, Martin Herrera D, Fraile C
J Ethnopharmacol. 1986 Feb; 15(2):169-93.
9. Lawrendiadis G. Contribution to the knowledge of the medicinal plants of Greece. Planta Medica. 1961;9(2):164–169.
10. In vitro anti-complementary activity of flavonoids from olive (Olea europaea L.) leaves. Pieroni A, Heimler D, Pieters L, van Poel B, Vlietinck AJ. Pharmazie. 1996 Oct; 51(10):765-8.
11. Gastaldo P. Official compendium of the Italian flora. XVI. Fitoterapia. 1974;45:199–217.
12. Kokwaro J. O. Medicinal Plants of East Africa. University of Nairobi Press; 2009
13. Traditional phytotherapy in the Peninsula Sorrentina, Campania, southern Italy.
De Feo V, Aquino R, Menghini A, Ramundo E, Senatore F. J Ethnopharmacol. 1992 Apr; 36(2):113-25.
14. Lawrendiadis G. Contribution to the knowledge of the medicinal plants of Greece. Planta Medica. 1961;9(2):164–169.
15. Olea europaea leaf (Ph.Eur.) extract as well as several of its isolated phenolics inhibit the gout-related enzyme xanthine oxidase. Flemmig J, Kuchta K, Arnhold J, Rauwald HW. Phytomedicine. 2011 May 15; 18(7):561-6.
16. Haloui E., Marzouk Z., Marzouk B., Bouftira I., Bouraoui A., Fenina N. Pharmacological activities and chemical composition of the Olea europaea L. leaf essential oils from Tunisia. Journal of Food, Agriculture and Environment. 2010;8(2):204–208.
17. Ethnopharmacological survey of plants used in the traditional treatment of hypertension and diabetes in south-eastern Morocco (Errachidia province). Tahraoui A, El-Hilaly J, Israili ZH, Lyoussi B. J Ethnopharmacol. 2007 Mar 1; 110(1):105-17.
18. Antidiabetic and antioxidant effects of hydroxytyrosol and oleuropein from olive leaves in alloxan-diabetic rats. Jemai H, El Feki A, Sayadi S. J Agric Food Chem. 2009 Oct 14; 57(19):8798-804.
http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/jf901280r
19. Olive (Olea europaea L.) leaf polyphenols improve insulin sensitivity in middle-aged overweight men: a randomized, placebo-controlled, crossover trial. de Bock M, Derraik JG, Brennan CM, Biggs JB, Morgan PE, Hodgkinson SC, Hofman PL, Cutfield WS
PLoS One. 2013; 8(3):e57622.
http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0057622
20. Olive (Olea europaea) leaf extract effective in patients with stage-1 hypertension: comparison with Captopril.
Susalit E, Agus N, Effendi I, Tjandrawinata RR, Nofiarny D, Perrinjaquet-Moccetti T, Verbruggen M. Phytomedicine. 2011 Feb 15; 18(4):251-8.
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0944711310002709?via%3Dihub
21. [A clinical trial of a titrated Olea extract in the treatment of essential arterial hypertension]. Cherif S, Rahal N, Haouala M, Hizaoui B, Dargouth F, Gueddiche M, Kallel Z, Balansard G, Boukef K. J Pharm Belg. 1996 Mar-Apr; 51(2):69-71.
http://europepmc.org/abstract/med/8786521

22. Erythrodiol, a natural triterpenoid from olives, has antiproliferative and apoptotic activity in HT-29 human adenocarcinoma cells.
Juan ME, Wenzel U, Daniel H, Planas JM
Mol Nutr Food Res. 2008 May; 52(5):595-9.

23. Phytochemicals in olive-leaf extracts and their antiproliferative activity against cancer and endothelial cells. Goulas V, Exarchou V, Troganis AN, Psomiadou E, Fotsis T, Briasoulis E, Gerothanassis IP
Mol Nutr Food Res. 2009 May; 53(5):600-8.

24. Antioxidant, antiproliferative, and pro-apoptotic capacities of pentacyclic triterpenes found in the skin of olives on MCF-7 human breast cancer cells and their effects on DNA damage. Allouche Y, Warleta F, Campos M, Sánchez-Quesada C, Uceda M, Beltrán G, Gaforio JJ. J Agric Food Chem. 2011 Jan 12; 59(1):121-30.

25. The antioxidant and anti-proliferative activity of the Lebanese Olea europaea extract. Fares R, Bazzi S, Baydoun SE, Abdel-Massih RM. Plant Foods Hum Nutr. 2011 Mar; 66(1):58-63.

26. Inhibitory effect of oleanolic acid on hepatocellular carcinoma via ERK-p53-mediated cell cycle arrest and mitochondrial-dependent apoptosis. Wang X, Bai H, Zhang X, Liu J, Cao P, Liao N, Zhang W, Wang Z, Hai C. Carcinogenesis. 2013 Jun; 34(6):1323-30.

27. 164. Randon A. M., Attard E. The in vitro immunomodulatory activity of oleuropein, a secoiridoid glycoside from Olea europaea L. Natural Product Communications. 2007;2(5):515–519.

28. [A clinical trial of a titrated Olea extract in the treatment of essential arterial hypertension]. Cherif S, Rahal N, Haouala M, Hizaoui B, Dargouth F, Gueddiche M, Kallel Z, Balansard G, Boukef K. J Pharm Belg. 1996 Mar-Apr; 51(2):69-71.

29. Antimicrobial activity of commercial Olea europaea (olive) leaf extract. Sudjana AN, D’Orazio C, Ryan V, Rasool N, Ng J, Islam N, Riley TV, Hammer KA. Int J Antimicrob Agents. 2009 May; 33(5):461-3.

30. Phenolic compounds and antimicrobial activity of olive (Olea europaea L. Cv. Cobrançosa) leaves. Pereira AP, Ferreira IC, Marcelino F, Valentão P, Andrade PB, Seabra R, Estevinho L, Bento A, Pereira JA. Molecules. 2007 May 26; 12(5):1153-62.

31. Ko K.-W., Kang H. J., Lee B. Y. Antioxidant, antimicrobial, and antiproliferative activities of olive (Olea europaea L.) Leaf Extracts. Food Science and Biotechnology. 2009;18(3):818–821.

32. Korukluoglu M., Sahan Y., Yigit A. Antifungal properties of olive leaf extracts and their phenolic compounds. Journal of Food Safety. 2008;28(1):76–87. doi: 10.1111/j.1745-4565.2007.00096.x
http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1745-4565.2007.00096.x/abstract

33. Action of a pentacyclic triterpenoid, maslinic acid, against Toxoplasma gondii.
De Pablos LM, González G, Rodrigues R, García Granados A, Parra A, Osuna A. J Nat Prod. 2010 May 28; 73(5):831-4.
http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/np900749b

34. Haloui E., Marzouk Z., Marzouk B., Bouftira I., Bouraoui A., Fenina N. Pharmacological activities and chemical composition of the Olea europaea L. leaf essential oils from Tunisia. Journal of Food, Agriculture and Environment. 2010;8(2):204–208.

35. Dekanski D., Janićijević-Hudomal S., Tadić V., Marković G., Arsić I., Mitrović D. M. Phytochemical analysis and gastroprotective activity of an olive leaf extract. Journal of the Serbian Chemical Society. 2009;74(4):367–377. doi: 10.2298/jsc0904367d.

36. Fehri B., Aiache J.-M., Mrad S., Korbi S., Lamaison J.-L. Olea europaea L.: stimulant, anti-ulcer and anti-inflammatory effects. Bollettino Chimico Farmaceutico. 1996;135(1):42–49.

37. Guan T., Qian Y.-S., Huang M.-H., et al. Neuroprotection of maslinic acid, a novel glycogen phosphorylase inhibitor, in type 2 diabetic rats. Chinese Journal of Natural Medicines. 2010;8(4):293–297. doi: 10.3724/SP.J.1009.2010.00293.

38. Astrocytic glutamate transporter-dependent neuroprotection against glutamate toxicity: an in vitro study of maslinic acid. Qian Y, Guan T, Tang X, Huang L, Huang M, Li Y, Sun H, Yu R, Zhang F. Eur J Pharmacol. 2011 Jan 25; 651(1-3):59-65.

39. Maslinic acid, a natural triterpenoid compound from Olea europaea, protects cortical neurons against oxygen-glucose deprivation-induced injury. Qian Y, Guan T, Tang X, Huang L, Huang M, Li Y, Sun H. Eur J Pharmacol. 2011 Nov 16; 670(1):148-53.

40. Olive (Olea europaea L.) leaf extract attenuates early diabetic neuropathic pain through prevention of high glucose-induced apoptosis: in vitro and in vivo studies. Kaeidi A, Esmaeili-Mahani S, Sheibani V, Abbasnejad M, Rasoulian B, Hajializadeh Z, Afrazi S
J Ethnopharmacol. 2011 Jun 14; 136(1):188-96.

41. The neuroprotective effect of olive leaf extract is related to improved blood-brain barrier permeability and brain edema in rat with experimental focal cerebral ischemia. Mohagheghi F, Bigdeli MR, Rasoulian B, Hashemi P, Pour MR. Phytomedicine. 2011 Jan 15; 18(2-3):170-5.

42. The neuroprotection effect of pretreatment with olive leaf extract on brain lipidomics in rat stroke model. Rabiei Z, Bigdeli MR, Rasoulian B, Ghassempour A, Mirzajani F. Phytomedicine. 2012 Jul 15; 19(10):940-6.

43. Oleuropein and derivatives from olives as Tau aggregation inhibitors. Daccache A, Lion C, Sibille N, Gerard M, Slomianny C, Lippens G, Cotelle P. Neurochem Int. 2011 May; 58(6):700-7.

44. Metab Brain Dis. 2017 Oct 16. The neuroprotective effects of hydro-alcoholic extract of olive (Olea europaea L.) leaf on rotenone-induced Parkinson’s disease in rat. Sarbishegi M, Charkhat Gorgich E, Khajavi O, Komeili G, Salimi S.

45. Olea europaea leaf (Ph.Eur.) extract as well as several of its isolated phenolics inhibit the gout-related enzyme xanthine oxidase. Flemmig J, Kuchta K, Arnhold J, Rauwald HW. Phytomedicine. 2011 May 15; 18(7):561-6.

46. Isolation of an angiotensin converting enzyme (ACE) inhibitor from Olea europaea and Olea lancea.
Hansen K, Adsersen A, Christensen SB, Jensen SR, Nyman U, Smitt UW. Phytomedicine. 1996 Mar; 2(4):319-25.

47. Benavente-García O., Castillo J., Lorente J., Ortuño A., Del Rio J. A. Antioxidant activity of phenolics extracted from Olea europaea L. leaves. Food Chemistry. 2000;68(4):457–462. doi: 10.1016/s0308-8146(99)00221-6.

48. Petridis A., Therios I., Samouris G. Genotypic variation of total phenol and Oleuropein concentration and antioxidant activity of 11 Greek olive cultivars (Olea europaea L.) HortScience. 2012;47(3):339–342.

49. Al Okbi S. Y., Hassan Z., El Mazar M. M., Ammar N., Abou Elkassem L. T., El Bakry H. F. Diuretic activity of olive (Olea europaea L.) Planta Medica. 2011;77(12):p. 1415.

50. PLoS One. 2017 Aug 31;12(8):e0183795. Programmed cell death in Acanthamoeba castellanii Neff induced by several molecules present in olive leaf extracts.
Sifaoui I, López-Arencibia A, Martín-Navarro CM, Reyes-Batlle M, Wagner C, Chiboub O, Mejri M, Valladares B, Abderrabba M, Piñero JE, Lorenzo-Morales J.

51. Nat Prod Res. 2017 Aug 2:1-4. Antibacterial Activity of Hydroxytyrosol Acetate from Olive Leaves (Olea Europaea L.). Wei J, Wang S, Pei D, Qu L, Li Y1, Chen J, Di D, Gao K.
http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14786419.2017.1356830?journalCode=gnpl20

52. Mol Nutr Food Res. 2017 Oct;61(10). Immunomodulatory properties of Olea europaea leaf extract in intestinal inflammation. Vezza T, Algieri F, Rodríguez-Nogales A, Garrido-Mesa J, Utrilla MP, Talhaoui N, Gómez-Caravaca AM, Segura-Carretero A, Rodríguez-Cabezas ME, Monteleone G, Gálvez J.
http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/mnfr.201601066/abstract

53. Nutr Cancer. 2017 Aug-Sep;69(6):873-880. Olea europaea Leaf Extract Improves the Efficacy of Temozolomide Therapy by Inducing MGMT Methylation and Reducing P53 Expression in Glioblastoma. Tezcan G, Tunca B, Demirci H, Bekar A, Taskapilioglu MO, Kocaeli H, Egeli U, Cecener G, Tolunay S, Vatan O.
http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01635581.2017.1339810?journalCode=hnuc20

54. Nutrients. 2017 Apr 15;9(4). Oleuropein Decreases Cyclooxygenase-2 and Interleukin-17 Expression and Attenuates Inflammatory Damage in Colonic Samples from Ulcerative Colitis Patients. Larussa T, Oliverio M, Suraci E, Greco M, Placida R, Gervasi S, Marasco R, Imeneo M, Paolino D, Tucci L, Gulletta E, Fresta M, Procopio A, Luzza F.

55. Biomed Pharmacother. 2017 Jun;90:713-723. Olea europaea leaf extract and bevacizumab synergistically exhibit beneficial efficacy upon human glioblastoma cancer stem cells through reducing angiogenesis and invasion in vitro. Tezcan G, Taskapilioglu MO, Tunca B, Bekar A, Demirci H, Kocaeli H, Aksoy SA, Egeli U, Cecener G, Tolunay S.
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0753332217307813

56. Front Microbiol. 2017 Feb 2;8:113. Assessment of the Antimicrobial Activity of Olive Leaf Extract Against Foodborne Bacterial Pathogens. Liu Y, McKeever LC, Malik NS.
https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmicb.2017.00113/full

57. J Parasit Dis. 2016 Dec;40(4):1204-1209. Effect of olive leaf, Satureja khuzestanica, and Allium sativum extracts on Giardia lamblia cysts compared with metronidazole in vitro. Fallahi S, Rostami A, Delfan B, Pournia Y, Rashidipour M.
https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs12639-015-0650-8

58. Phytother Res. 2016 Oct;30(10):1615-1623. Dry Olive Leaf Extract in Combination with Methotrexate Reduces Cell Damage in Early Rheumatoid Arthritis Patients-A Pilot Study. Čabarkapa A, Živković L, Borozan S, Zlatković-Švenda M, Dekanski D, Jančić I, Radak-Perović M, Bajić V, Spremo-Potparević B.

59. Eur J Nutr. 2017 Jun;56(4):1421-1432. Impact of phenolic-rich olive leaf extract on blood pressure, plasma lipids and inflammatory markers: a randomised controlled trial. Lockyer S, Rowland I, Spencer JPE, Yaqoob P, Stonehouse W.
https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00394-016-1188-y

60. Evid Based Complement Alternat Med. 2015;2015:908493. Oleuropein-Enriched Olive Leaf Extract Affects Calcium Dynamics and Impairs Viability of Malignant Mesothelioma Cells. Marchetti C, Clericuzio M, Borghesi B, Cornara L, Ribulla S, Gosetti F, Marengo E, Burlando B.
https://www.hindawi.com/journals/ecam/2015/908493/

61. Nutr Hosp. 2015 Jul 1;32(1):242-9. [HYPOTENSIVE EFFECT OF AN EXTRACT OF BIOACTIVE COMPOUNDS OF OLIVE LEAVES: PRELIMINARY CLINICAL STUDY]. Cabrera-Vique C, Navarro-Alarcón M, Rodríguez Martínez C, Fonollá-Joya J.

62. J Oleo Sci. 2015;64(8):835-43. The α-Glucosidase and α-Amylase Enzyme Inhibitory of Hydroxytyrosol and Oleuropein. Hadrich F, Bouallagui Z, Junkyu H, Isoda H, Sayadi S.
https://www.jstage.jst.go.jp/article/jos/64/8/64_ess15026/_article

63. Molecules. 2015 Jul 17;20(7):12992-3004. Phytochemical properties and anti-proliferative activity of Olea europaea L. leaf extracts against pancreatic cancer cells. Goldsmith CD, Vuong QV, Sadeqzadeh E, Stathopoulos CE, Roach PD, Scarlett CJ.
http://www.mdpi.com/1420-3049/20/7/12992

64. Neural Regen Res. 2013 Aug 5;8(22):2021-9. Olive leaf extract inhibits lead poisoning-induced brain injury. Wang Y, Wang S, Cui W, He J, Wang Z, Yang X.
http://med.wanfangdata.com.cn/Paper/Detail?id=PeriodicalPaper_PM25206510

65. Exp Parasitol. 2014 Jun;141:106-11. Activity of olive leaf extracts against the promastigote stage of Leishmania species and their correlation with the antioxidant activity. Sifaoui I, López-Arencibia A, Martín-Navarro CM, Chammem N, Reyes-Batlle M, Mejri M, Lorenzo-Morales J, Abderabba M, Piñero JE.
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014489414000368

66. Saudi Dent J. 2013 Oct;25(4):141-7. The effect of olive leaf extract in decreasing the expression of two pro-inflammatory cytokines in patients receiving chemotherapy for cancer. A randomized clinical trial. Ahmed KM.

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1013905213000473

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s