Terapie przewlekłego zapalenia prostaty

Urolodzy z trzech ośrodków klinicznych w Turcji porównali skuteczność różnych metod leczenia przewlekłego zapalenia gruczołu krokowego. Wśród skutecznych opcji terapeutycznych znalazło się połączenie klasycznego leku z nutraceutykiem. Taka kombinacja okazała się wyraźnie lepsze niż monoterapia. 

Choroba ma też drugą nazwę: przewlekły zespół bólowy miednicy mniejszej. Jest najczęstszym problemem związanym z gruczołem krokowym u młodych mężczyzn (przed 50 r.ż.). Jej głównym objawem jest przewlekły ból i dyskomfort w obrębie miednicy mniejszej, utrzymujący się dłużej niż 3 miesiące, przy czym przyczyną nie jest infekcja bakteryjna (którą trzeba wykluczyć w procesie diagnostycznym). To powoduje, że antybiotyki są w tym przypadku nieskuteczne, a sama choroba jest dużym wyzwaniem, zarówno pod względem diagnostyki, jak i możliwości terapii.

Nie ma jednego, typowo skutecznego leczenia. Nawet oficjalne algorytmy uwzględniają konieczność próbowania różnych metod terapii i zmienianie ich w razie nieskuteczności. Autorzy opisywanej pracy przyjrzeli się swoim pacjentom, aby ocenić skuteczność czterech typowych sposobów leczenia przewlekłego zapalenia prostaty i ustalić ich hierarchę.  

Badanie miało charakter retrospektywny. Porównywano dane od 200 dorosłych mężczyzn leczonych w ośrodku akademickim (po 50 w każdej z ocenianych grup). Głównym parametrem była ocena w skali NIH-CPSI po 12 tygodniach; odpowiedź kliniczną definiowano jako poprawę o przynajmniej 6 punktów. Skala ta (NIH-CPSI, National Institutes of Health – Chronic Prostatitis Symptom Index) to standaryzowany kwestionariusz do oceny nasilenia objawów choroby oraz do monitorowania efektów leczenia: ocenia nasilenie bólu, problemów z oddawaniem moczu (częstomocz, naglące parcie, osłabienie strumienia moczu, trudności w rozpoczęciu mikcji) i wpływ objawów na jakość życia. 

Najskuteczniejsza okazała się operacja przezcewkowego usunięcia prostaty (TURP), z 88 proc. odpowiedzi klinicznej i średnią poprawą w NIH-CPSI o 15,7 pkt. 

Największą skuteczność wśród terapii zachowawczych cechowało się połączenie leku z grupy alfa-blokerów z ekstraktem z palmy sabałowej (ang. saw palmetto: 80 proc. odpowiedzi klinicznej, poprawa o 10,7 pkt). 

Połączenie alfa-blokeru z antybiotykiem nie miało przewagi nad monoterapią (co potwierdza nieskuteczność antybiotyków w tej postaci zapalenia prostaty) i było mniej skuteczne niż terapie wymienione powyżej. 

Badanie to wskazuje na optymalne metody leczenia przewlekłego zapalenia prostaty / przewlekłego zespołu bólowego miednicy mniejszej: najskuteczniejsza, do wykorzystania zwłaszcza w przypadkach opornych, jest resekcja chirurgiczna metodą TURP, natomiast optymalna metoda zachowawcza to połączenie alfa-blokera z palmą sabałową. 

Palma sabałowa (Serenoa repens, saw palmetto) to ekstrakt z owoców palmy rosnącej w południowo-wschodnich stanach USA, stosowany głównie w łagodnym rozroście prostaty (BPH) oraz w przewlekłych dolegliwościach sterczowych. W chorobach gruczołu krokowego działa głównie poprzez hamowanie 5-alfa-reduktazy, co zmniejsza lokalne stężenie dihydrotestosteronu, odpowiedzialnego za rozrost gruczołu krokowego, a także poprzez działanie przeciwzapalne i przeciwobrzękowe, które redukuje obrzęk i stan zapalny prostaty. Dzięki temu ekstrakt z palmy sabałowej poprawia przepływ moczu i łagodzi objawy ze strony dolnych dróg moczowych, takie jak częstomocz, słaby strumień moczu i konieczność korzystania z toalety w nocy.

Na podstawie

Başaranoğlu M, Özdeş AA, Sesli M, Akbay E. Evidence-Based Treatment Ladder for Chronic Prostatitis/Chronic Pelvic Pain. Prostate. 2025 Dec 18. doi: 10.1002/pros.70114. Epub ahead of print. PMID: 41414816.