Magnez, witamina D, ciśnienie tętnicze

Randomizowane badanie kliniczne przeprowadzone w RFN wskazało na możliwe korzyści suplementacji magnezu w grupie osób z zespołem metabolicznym. 

W badaniu wzięło udział 54 pacjentów. Połowie podawano codziennie magnez w dawce 400 mg, reszta stanowiła grupę kontrolną. Pomiarów wybranych parametrów dokonywano przed rozpoczęciem badania, a następnie po 6 i 12 tygodniach. 

Nie stwierdzono, by suplementacja magnezu wiązała się ze wzrostem całkowitego stężenia magnezu w surowicy (i nie jest to szczególnie dziwne, parametr ten nie odzwierciedla bowiem zasobów magnezu w organizmie). Odnotowano jednak istotny wzrost stężenia magnezu zjonizowanego w surowicy (jest to „aktywna” frakcja magnezu, niezwiązana z białkami transportowymi i łatwo przenikająca z krwi do komórek). 

W grupie otrzymującej suplementację stwierdzono istotne obniżenie wartości ciśnienia krwi, zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego (o kilka mmHg po 12 tygodniach, jest to rozmiar mniejszy niż uzyskiwany dzięki silnym lekom hipotensyjnym, ale wystarczający do uzyskania np. pewnego stopnia zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego w długoletniej perspektywie). 

W grupie suplementowanej odnotowano ponadto wzrost stężenia aktywnej formy witaminy D we krwi (magnez jest minerałem uczestniczącym w jej przemianach w organizmie) oraz zmniejszenie stosunku wapnia do magnezu w surowicy. Zmianom tym towarzyszyło zmniejszenie stężenia IL6 (marker zapalenia, jego redukcja wskazuje na wygaszanie stanów zapalnych). 

W badaniu tym uwidoczniono wpływ przeciwzapalny magnezu, jak również działanie wazoprotekcyjne. Nie uzyskano co prawda poprawy parametrów metabolizmu węglowodanów ani lipidów, ale trzeba pamiętać, że chorzy z zespołem metabolicznym znajdują się w grupie dużego ryzyka incydentów krążeniowych. Dzieje się tak z racji dynamicznego przyspieszenia u nich rozwoju miażdżycy, co ma związek z występującą u nich insulinoopornością. Każda prosta i tania, i bezpieczna interwencja, zwłaszcza żywieniowa, która oferuje redukcję czynników ryzyka (jak np. zmniejszenie ciśnienia, redukcję stanu zapalnego), jest w tej sytuacji klinicznej godna rozważenia. 

Na podstawie

Kisters S, Kisters K, Werner T, Vormann J, Tokmak F, Westhoff T, Gröber U, Predel HG, Reuter H. Positive effects of magnesium supplementation in metabolic syndrome. Int J Clin Pharmacol Ther. 2024 Dec;62(12):569-578. doi: 10.5414/CP204677. PMID: 39380547.