Niezwykle ciekawy punkt widzenia na uczucie przewlekłego zmęczenia i braku energii przedstawia praca zespołu dietetyków i specjalistów intensywnej terapii z Holandii. Ich zdaniem znaczenie może mieć tu uzupełnianie specyficznych niedoborów żywieniowych – specyficznych, bo potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania mitochondriów. 

Omawiany artykuł przedstawia problem z punktu widzenia specjalistów intensywnej terapii i ciężko chorych, którzy po odratowaniu dzięki leczeniu na oddziałach intensywnej terapii (OIT) często przez wiele lat cierpią z powodu nieustępującego osłabienia, duszności, depresji, lęku, a nawet problemów seksualnych. Stan ten ma nawet swoją nazwę – „zespół po pobycie na OIT”. Autorzy wiążą jego objawy z utratą mięśni i zaburzeniem procesów wytwarzania energii w mitochondriach, które swój początek mają w w okresie ciężkiej niewydolności wielonarządowej, częstej przyczynie pobytu na OIT. Jest to stan krytyczny, którego konsekwencje mogą trwać latami.

Mitochondria to struktury wewnątrzkomórkowe, których zadaniem jest wytwarzanie energii w procesach przemiany materii i gromadzenie jej w postaci ATP, czyli swoistych „baterii”, z których w razie potrzeby jej uwalniana.

Mimo rozwoju nauki wciąż jest wiele białych plam w wiedzy o znaczeniu mitochondriów w etiologii przewlekłego osłabienia. Z przeglądu badań dokonanego przez autorów wyłania się obraz skomplikowanej sieci powiązań między licznymi składnikami żywieniowymi a funkcjonowaniem mitochondriów. Jak zauważają, nie ma co oczekiwać jednego magicznego związku, który naprawi zaburzenia procesów wytwarzania energii. Raczej ważne jest uzupełnianie licznych niedoborów i zadbanie o to, by mitochondria opływały (dosłownie i w przenośni) w dostateczne zasoby wszystkich niezbędnych składników. W niektórych przypadkach mamy nawet badania kliniczne dostarczające argumentów za ich suplementowaniem, w innych tylko wstępne dane z badań laboratoryjnych. Jako potencjalnie najważniejsze dla optymalnego fukcjonowania mitochondriów w aspekcie przeciwdziałania utracie mięśni i zaburzeniom energetyki związanym z ciężką chorobą autorzy wskazują:

  • witaminy z grupy B (zwłaszcza B1, B2, B12);
  • witaminę C;
  • witaminę E;
  • selen;
  • cynk;
  • koenzym Q10;
  • kofeinę;
  • melatoninę;
  • karnitynę;
  • azotany (donory tlenku azotu);
  • kwas alfa-liponowy.

Wiele z tych substancji ma udokumentowaną skuteczność u ludzi – poprawie funkcjonowania mitochondriów towarzyszyły wymierne wyniki pod postacią lepszego przeżycia w stanach krytycznych, jak sepsa czy niewydolność serca, ale też poprawa zdolności do wysiłku. Podkreślmy jednak, że najprawdopodobniej żaden z nich w pojedynkę nie „załatwi” problemu dysfunkcji mitochondriów. Ta wymaga bowiem podejścia kompleksowego (i takiej też suplementacji – optymalnie po indywidualnej konsultacji z dietetykiem).

Źródło

Clin Nutr. 2018 Aug 31. Feeding mitochondria: Potential role of nutritional components to improve critical illness convalescence. Wesselink E, Koekkoek WAC, Grefte S, Witkamp RF, van Zanten ARH.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s