Na stres sportowy

Suplementacja ekstraktu z korzenia witanii ospałej (ashwagandha) może stabilizować biomarkery stresu, poprawiać subiektywne poczucie regeneracji oraz zwiększać siłę mięśniową u sportowców uprawiających sporty drużynowe w okresie treningu przygotowawczego.

W okresie przygotowawczym u zawodowych sportowców obserwuje się kumulujący się stres treningowy i związany z nim podwyższony poziom kortyzolu. Zespół naukowców z Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i Holandii badał, jak na poziom takiego stresu wpłynie suplementacja znanego adaptogenu, jakim jest ashwagandha.

W badaniu wzięło udział 56 sportowców (średnia wieku ok. 27 lat, masa ciała ok. 80 kg, staż treningowy średnio 11 lat) uprawiających rugby, piłkę wodną lub piłkę nożną. Zostali oni przydzieleni w sposób losowy na 42 dni do grupy otrzymującej ekstrakt z witanii ospałej (ashwagandha) w dawce 600 mg dziennie lub do grupy placebo.

U zawodników oceniano biomarkery stresu w ślinie (po treningu), siłę mięśniową i wydolność tlenową (podczas treningu), poczucie regeneracji (następnego dnia po treningu).

Efekty suplementacji okazały się różne w zależności od płci:

• u kobiet w grupie placebo istotnie wzrosło stężenie kortyzolu w ślinie, natomiast w grupie otrzymującej ashwagandhę odnotowano istotną poprawę w zakresie: odczucia regeneracji, opóźnionej bolesności mięśniowej (tzw. zakwasów), odczucia zmęczenia;
• u mężczyzn z grupy placebo także odnotowano zwiększone stężenie kortyzolu w ślinie; jednak w grupie otrzymującej aktywny suplement stwierdzono istotną poprawę wyniku w wyskoku z przeciwruchem (to jeden z najważniejszych testów służących do oceny mocy eksplozywnej kończyn dolnych oraz sprawności tzw. cyklu rozciągnięcie-skurcz. W medycynie sportowej test ten służy m.in. do monitorowania zmęczenia: jeśli wysokość wyskoku spada o 10-15% w stosunku do normy, stanowi to sygnał dla trenera, że układ nerwowo-mięśniowy zawodnika jest przeciążony i grozi mu kontuzja).

To badanie pokazuje, że ashwagandha może działać inaczej u kobiet i mężczyzn, ale nie wyjaśnia mechanizmu tego zjawiska (być może odpowiedzialne są hormony albo np. różnice w odpowiedzi na trening, albo jest to znalezisko przypadkowe, skutek dobrania zbyt małej grupy). Wyjaśnienie wymaga dalszych badań.

Ashwagandha może być uzasadniona w okresach bardzo intensywnego treningu, gdy istnieje ryzyko przetrenowania i przewlekłego wzrostu stężenia kortyzolu. Może pomóc w stabilizacji stresu i lepszej regeneracji (zwłaszcza u kobiet) oraz siły eksplozywnej kończyn dolnych (zwłaszcza u mężczyzn), jednak, co szczególnie ważne: nie zastąpi dobrego planu treningowego.

Na podstawie
Coope OC, Otaegui E, Suárez M, Levington A, Abad-Sangrà M, Lloyd B, Spurr TJ, Roman-Viñas B. Ashwagandha Root Extract Stabilises Physiological Stress Responses in Male and Female Team Sports Athletes During Pre-Season Training. Nutrients. 2026 Jan 12;18(2):230. doi: 10.3390/nu18020230. PMID: 41599843; PMCID: PMC12845468.