Goji, wrośniak, rdest i płytki krwi

Tradycyjny chiński lek huai qi huang okazał się istotnie poprawiać stan kliniczny dzieci z przewlekłą immunologiczną plamicą małopłytkową, przy akceptowalnym profilu bezpieczeństwa. 

Są to obserwacje opisane przez zespół chińskich naukowców, hematologów i pediatrów ze szpitali w Wuhan, Nanchang, Guangzhou, Suzhou, Nanjing, Luzhou i w Pekinie. 

Ta postać małopłytkowości jest chorobą z autoagresji, w której układ odpornościowy niszczy własne płytki krwi (trombocyty). Choroba objawia się łatwym siniaczeniem się, wybroczynami na skórze, krwawieniami z błon śluzowych, przedłużającymi się krwawieniami po niewielkich nawet skaleczeniach. Istnieje pewien bezpieczny poziom płytek krwi, który pozwala uniknąć groźnych krwotoków wewnętrznych (20-30 tys./µl) i jednym z głównych celów leczenia jest utrzymywanie takiego bezpiecznego poziomu. Stosuje się leki immunosupresyjne (sterydy), dożylne immunoglobuliny, leki pobudzające wytwarzanie płytek krwi w szpiku kostnym, a w ciężkich stanach nawet chirurgiczne usunięcie śledziony (aby usunąć główny narząd „dezaktywujący” płytki krwi). 

Autorzy opisywanego badania sprawdzali, jaka w tej chorobie będzie skuteczność i bezpieczeństwo tradycyjnego preparatu medycyny chińskiej składającego się z: ekstraktu z grzybów huai er (wrośniak), kolcowoju szkarłatnego (goji) oraz rdestu syberyjskiego.

W tym celu przeprowadzili wieloośrodkowe, randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie kliniczne z udziałem 216 dzieci z przewlekłą immunologiczną plamicą małopłytkową leczonych w 13 chińskich szpitalach. Uczestników obserwowano przez 96 tygodni. Dzieci otrzymywały testowany preparat lub odpowiednie placebo przez 24 tygodnie, po których badanie „otwierano” (czyli rezygnowano z zaślepienia): pacjenci, którzy otrzymywali placebo, zaczęli otrzymywać huai qi huang, pozostali kontynuowali leczenie tym preparatem. 

Huai qi huang okazał się lepszy od placebo w zakresie redukcji nasilenia krwawień oraz uzyskiwanej odpowiedzi płytkowej (jest to parametr oceny skuteczności leczenia, mówi o tym, czy po interwencji medycznej liczba płytek krwi wzrosła do bezpiecznego poziomu i czy wzrosła przynajmniej dwukrotnie). Całkowity wskaźnik skuteczności klinicznej w grupie huai qi quang po 24 tygodniach był istotnie wyższy niż w grupie placebo (ok. 72 wobec 46 proc.). Wyniki analizy nie zmieniły się także wtedy, gdy konieczność leczenia ratunkowego zaklasyfikowano jako brak odpowiedzi lub gdy takich pacjentów wykluczono z analizy. 

Częstość występowania zdarzeń niepożądanych, w tym poważnych, była porównywalna między grupami. Do poważnych działań niepożądanych zaliczono: małopłytkowość (ok. 7 proc.), zakażenie dróg oddechowych (ok. 5 proc.) oraz epizody krwotoczne (ok 3 proc.).

Zwraca uwagę różnica 26 punktów procentowych w odsetku dzieci, które odpowiedziały na leczenie, w stosunku do grupy placebo. Poprawę obserwowano nie tylko w zakresie liczby płytek krwi, ale też w częstości krwawień, a to najważniejszy parametr oceniający skuteczność leczenia w tej chorobie. Z kolei niektóre z działań niepożądanych trudno odróżnić od skutków samej choroby albo działań ubocznych klasycznego leczenia zachodniego. 

Huai qi huang wydaje się obiecującym, bezpiecznym i skutecznym lekiem tradycyjnej medycyny chińskiej u dzieci z przewlekłą plamicą małopłytkową o podłożu autoimmunologicznym, ale nie powinien zastępować standardowej terapii – potrzebne są chociażby badania porównawcze z innymi lekami. Samo placebo nie jest bowiem standardem opieki w tej chorobie. 

Na podstawie

Han J, Fu Q, Liang C, Yuan X, Zhang X, Hao W, Yao Y, Liu Y, Sun L, Fang Y, Liu R, Liu W, Ma J, Zhou F, Jin R. The efficacy and safety of Huaiqihuang Granule in the treatment of childhood chronic primary immune thrombocytopenia: a multi-centre, randomized, double-blind, placebo-controlled clinical study (). J Ethnopharmacol. 2026 Mar 25;359:121050. doi: 10.1016/j.jep.2025.121050. Epub 2025 Dec 18. PMID: 41421405.