W podeszłym wieku żywienie staje się szczególnie ważne. W tym okresie ujawniają się ze zwiększoną siłą choroby, które w pewnym przynajmniej stopniu zależą od diety – tej stosowanej przez całe życie. Ignorowanie zasad prawidłowego żywienia tylko przyspiesza starzenie – choćby dlatego, że mikroskładniki są niezbędne do prawidłowej pracy wielu organów, a w starości dramatycznie maleją rezerwy czynnościowe poszczególnych narządów, co nawet otrzymało nazwę „zespołu kruchości” (niemającego nic wspólnego z osteoporozą). 

Tym razem trójka naukowców z USA i Szwajcarii zajęła się problemem najważniejszych mikroskładników w diecie starszych osób. Są to witamina A, witamina B12, witamina D, wapń, żelazo i kwas foliowy. Wszystkie wpływają na jakość życia w starości, ale i na jego długość. Autorzy zwracają uwagę na następujące znaczenie tych elementów diety dla procesów starzenia:

  • niedobór witaminy A przyspiesza procesy neurodegeneracyjne, a więc przyczynia się do rozwoju takich chorób jak demencja czy parkinsonizm; witamina A bierze także udział w syntezie hormonów tarczycy i hormonów nadnerczy, ale też wpływa na syntezę kolagenu, co przejawia się chociażby w tempie gojenia się ran czy wyglądzie skóry. Dobrze znany naukowcom jest też wpływ witaminy A na oczy i – co wcale nie jest powszechną wiedzą: słuch! Jest to też jednak idealny przykład substancji, której nadmiar nie jest wskazany: przedawkowanie objawia się wypadaniem włosów, suchością skóry i jamy ustnej, a nawet może przyspieszać osteoporozę;
  • witamina B12 i kwas foliowy przeciwdziałają demencji, neuropatiom (czyli uszkodzeniom nerwów), niedokrwistości, uszkodzeniom języka i błon śluzowych, a także odpowiadają za zdrowie skóry, włosów i paznokci. Co ciekawe, autorzy podkreślają, że objawy niedoboru tych witamin bywają mylnie brane za chorobę Alzheimera, co dobitnie powinno uświadomić wszystkim, że prawidłowa dieta i ew. suplementacja w starości nie jest żadnym wymysłem, tylko bezwzględną koniecznością. Dodatkowo prawidłowy poziom tych dwóch witamin przyczynia się do prawidłowego ciśnienia krwi i reguluje stężenie homocysteiny, która jest powszechnie już znanym czynnikiem ryzyka udarów, ale i zwiększa ryzyko złamań kości i osteoporozy;
  • żelazo jest niezbędne do syntezy hemoglobiny i zaopatrywania organizmu w tlen. Jego niedobór w diecie wywołuje niedokrwistość, a choroby wieku podeszłego i mogą się wiązać z nasiloną utratą żelaza lub upośledzonym wchłanianiem tego metalu – podobny wpływ mogą mieć przewlekle przyjmowane leki!
  • witamina D z wapniem są istotne dla zdrowia i kości, i układu nerwowego, i działania komórek układu immunologicznego, i prawdopodobnie układu krążenia również. Wg Światowej Organizacji Zdrowia niedobory wapnia i witaminy D w zależności od kraju ma 40 do nawet 100 proc. starszych osób! Nie dziwi, skoro wiele osób w tym wieku przebywa w domach opieki, nie otrzymuje w pożywieniu źródeł witaminy D (są to przecież głównie ryby morskie), nie przebywa latem na słońcu – mają więc wskazania do suplementacji tej witaminy przez cały rok.

Omówione tu mikroelementy to zdaniem autorów wierzchołek góry lodowej. W starości istotną rolę grają również inne składniki diety: witaminy z grupy B, magnez, selen, cynk czy witamina C. Czekamy zatem na kolejne podsumowania znaczenia diety dla zdrowia osób w starszym wieku.

Kilka dodatkowych ciekawostek

  • suplementacja cynku zwiększa wchłanianie witaminy A
  • witamina A współdziała z witaminą D
  • leki hamujące wydzielanie kwasów żołądkowych zmniejszają wchłanianie witaminy B12
  • niedobory witamin B12 i żelaza nie są jedynymi przyczynami niedokrwistości w podeszłym wieku. Dla przykładu, zawsze w sytuacji niedokrwistości u starszej osoby należy wykluczyć utajoną chorobę nowotworową! Bladość, przewlekłe zmęczenie, duże osłabienie wymagają wizyty u lekarza
  • witamina C poprawia wchłanianie żelaza; źródła żelaza warto więc popijać sokiem pomarańczowym (mimo że soków cytrusowych generalnie nie należy łączyć z lekami ani suplementami)

 

Źródło

Curr Geriatr Rep. 2018;7(2):103-113. Consequences of Inadequate Intakes of Vitamin A, Vitamin B12, Vitamin D, Calcium, Iron, and Folate in Older Persons. Watson J, Lee M, Garcia-Casal MN.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s