Nadrobić niedobór wzrostu

Źródło:

Al-Talib SA, Jan Mohamed HJ, Mitra AK, Rostenberghe HV, Hazlan SNH, Khouw I. Impact of an Oral Nutrition Supplement on the Nutritional Status of Stunted and At-Risk of Stunting Children: A Community-Based Intervention Trial. Nutrients. 2026 Feb 26;18(5):754. doi: 10.3390/nu18050754. PMID: 41829924; PMCID: PMC12986338.

Cel badania

Sprawdzano, czy codzienne podawanie przez 6 miesięcy specjalnego płynnego suplementu diety pomoże nadrobić niedobory wzrostu u małych dzieci (1-3 lata), które albo były już niskie jak na swój wiek, albo miały ryzyko, że takie się staną.

Projekt badania

Uczestnicy:

• 91 dzieci z malezyjskiego stanu Kelantan.
• Średnia wieku: ok. 2 lata i 3 miesiące (od 1. do 3. roku życia).
• Na starcie: 41% miało rozpoznane zahamowanie wzrostu, a 59% było w grupie ryzyka.

Interwencja: Dzieci piły suplement codziennie. Naukowcy mierzyli je trzykrotnie:

• na początku,
• w połowie obserwacji (po 90 dniach),
• na końcu (po 180 dniach).

Sprawdzali też, co dzieci jadły (na podstawie 24-godzinnych wywiadów) oraz czy rzeczywiście wypijały całą porcję (licząc puste saszetki).

Skład suplementu:

360 kcal dziennie, 16,2 g białka, 13,8 g tłuszczu, 42 g węglowodanów, mikroskładniki w tym wapń (753 mg), żelazo (6 mg), cynk (4,5 mg), witamina D3 (12,9 μg), witamina C (93 mg), witaminy z grupy B.

Najważniejsze wyniki

Obszar	Wynik	Co to znaczy?
Wzrost liniowy	Poprawa istotna statystycznie w obu grupach	Dzieci urosły lepiej, niż można by oczekiwać bez interwencji.
Różnica między grupami	Istotna interakcja czas-grupa	Suplement działał silniej u dzieci z zahamowaniem wzrostu niż u tych tylko zagrożonych. One „nadrobiły więcej centymetrów”.
Redukcja liczby dzieci z zahamowaniem wzrostu	O 38 proc.	Na każde 10 dzieci z zahamowaniem wzrostu na starcie prawie 4 nie spełniały tych kryteriów po 6 miesiącach.
Poprawa w diecie	Wzrost spożycia białka, wit. D, C, B, wapnia, fosforu, magnezu, żelaza	Suplement nie tylko dodawał kalorii, ale też uzupełniał kluczowe mikroelementy.

Interpretacja

• Dzieci z zahamowaniem wzrostu miały więcej do nadrobienia – stąd większy efekt w ich grupie.
• Poprawa nie dotyczyła tylko wzrostu, ale też jakości diety – to sugeruje, że suplement działał kompleksowo, a nie tylko jako „puste kalorie”.
• Skoro liczba dzieci z zahamowaniem wzrostu zmniejszyła się o prawie 40 proc. w pół roku, to taka interwencja jest skuteczna i szybka – w skali populacyjnej mogłaby odmienić los wielu dzieci.

Mocne strony badania

• Prowadzone w środowisku naturalnym (a nie w klinice) – wyniki bardziej zbliżone do realnego życia.
• Kontrola przestrzegania zaleceń (puste saszetki) – daje wiarygodność, że dzieci faktycznie piły suplement.
• Pomiar po 90 i 180 dniach – widać trend, a nie tylko efekt końcowy.

Ograniczenia badania

• Brak grupy kontrolnej (nie było dzieci, które dostawałyby placebo lub nic nie dostawały) – nie możemy z całą pewnością stwierdzić, że to suplement, a nie np. naturalny „skok wzrostowy” lub lepsza opieka w czasie badania.
• Badanie trwało tylko 6 miesięcy – nie wiemy, czy efekt utrzyma się po odstawieniu suplementu.
• Dotyczy konkretnego regionu Malezji – wyniki mogą nie być w pełni uogólniane na inne populacje (ze względu na np. inne nawyki żywieniowe, genetykę, stan odżywienia matek).

---

Wnioski praktyczne

• Suplementacja diety może być rozważana jako narzędzie do nadrabiania opóźnień wzrostu u małych dzieci.
• Suplementacja może być uzupełnieniem, ale nie powinna zastępować zróżnicowanej diety.
• W skali programu populacyjnego taka interwencja mogłaby wpłynąć na odsetek dzieci z zahamowaniem wzrostu w społecznościach o ograniczonym dostępie do wartościowej żywności.