Białko w insulinooporności

Naukowcy z francuskiej firmy specjalizującej się w składnikach żywności specjalistycznej i biotechnologii wspólnie ze specjalistami z Centrum Żywienia i Zdrowia Uniwersytetu Oxford Brookes (Wielka Brytania) przeprowadzili kontrolowany eksperyment, w którym porównano odpowiedź glikemiczną oraz insulinową na białko o różnym pochodzeniu. Okazuje się, że rodzaj białka ma znaczenie. 

W eksperymencie wykazano, że dodanie 20 g białka z grochu lub takiej samej ilości białka serwatkowego do glukozy obniża poposiłkowy wzrost glukozy we krwi (oczywiście w porównaniu do sytuacji, kiedy podaje się samą glukozę). Różnica między tymi białkami pojawia się w odpowiedzi insulinowej: dodaniu białka grochu nie towarzyszy nadmierny nadmierny wyrzut insuliny; białko serwatkowe okazało się pod tym względem wypadać gorzej, a to może być niekorzystne przy insulinooporności.

W opisywanym tu pojedynczo zaślepionym, randomizowanym badaniu ze skrzyżowaniem grup u 30 ogólnie zdrowych osób porównywano efekty jednoczesnego spożycia glukozy z 10 lub 20 g białka serwatkowego lub taką samą ilością białka grochu. Grupa kontrolna otrzymywała samą glukozę. Oceniano odpowiedź glikemiczną i insulinemiczną: stężenia odpowiednich substancji w osoczu mierzono na początku badania oraz po 15, 30, 45, 60, 90, 120, 150 i 180 minutach po spożyciu testowanego produktu. 

Ocena pola pod krzywą przyrostu stężenia glukozy wskazała, że dodanie 20 g białka do posiłku zawierającego cukier redukuje poposiłkowy wzrost glukozy o 30-37 proc. To duży, klinicznie istotny efekt. Dodatek białka serwatkowego wiązał się jednak z wyrzutem insuliny o prawie połowę wyższym niż w przypadku białka grochu. Może to być problematyczne u osób z insulinoopornością, stanem przedcukrzycowym lub cukrzycą typu 2, u których powinno się dążyć do ograniczania zbyt wysokiej insulinemii.

Białko grochu daje zatem porównywalną kontrolę glikemii przy znacznie niższym obciążeniu insuliną. To pozwala przypuszczać, że dzięki niemu trzustka nie musi pracować tak ciężko, aby osiągnąć podobny efekt. Mechanizm tego zjawiska jest nieznany, wydaje się natomiast, że dla efektu ważna jest dawka (20 g skuteczniejsze niż 10 g). Konieczne są dalsze prace nad wykorzystaniem suplementacji białka w ograniczaniu wyrzutu insuliny po posiłku i dążenie do ustalenia optymalnego wykorzystania tej strategii w dietetyce. 

Na podstawie

Thondre PS, Young E, Pledger S, Kefyalew S, Hatami I, Perreau C, Guérin Deremaux L, Lefranc-Millot C, Tammam J. A randomized controlled trial in healthy participants to compare the insulinogenic effects of whey protein and pea protein co-ingested with glucose. PLoS One. 2026 Jan 30;21(1):e0340386. doi: 10.1371/journal.pone.0340386. PMID: 41615946; PMCID: PMC12857942.