Spokój i koncentracja

Probiotyki mogą być korzystne jako niefarmakologiczne wspomaganie dzieci z ADHD. Do takich wniosków doszli naukowcy z Iranu w oparciu o wyniki badania klinicznego oceniającego wpływ suplementacji probiotyków w tej grupie.

ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Jest to zaburzenie neurorozwojowe, które objawia się problemami z koncentracją, nadmierną przerzutnością uwagi, nadmierną ruchliwością i impulsywnością. Ta konstelacja silnie wpływa na osiągnięcia szkolne i funkcjonowanie społeczne dzieci. Autorzy badania oceniali wpływ suplementacji probiotykami na funkcje wykonawcze, tj. umiejętność kontroli, regulacji i zarządzania procesami poznawczymi i zachowaniem w celu osiągnięcia określonego celu (należą tu m.in. zdolność do planowania, rozpoczynania i kończenia zadań, monitorowania efektów, pamięć robocza, kontrola reakcji impulsywnych lub automatycznych). 

Badanie miało charakter potrójnie ślepej próby, z randomizacją i grupą kontrolną. Wzięło w nim udział 84 dzieci z ADHD, które losowo przydzielono do grupy otrzymującej suplement probiotyczny zawierający Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium lactis i Bifidobacterium longum lub do grupy placebo. Suplementację prowadzono raz dziennie przez 2 miesiące. Funkcje wykonawcze oceniano za pomocą kwestionariusza Behavior Rating Inventory of Executive Function w wersji dla rodziców. 

Po uwzględnieniu w analizie czynników zakłócających (takich jak wiek, BMI i IQ) okazało się, że suplementacja probiotyków istotnie poprawiła wyniki w porównaniu z grupą kontrolną. Oceniono to na podstawie lepszego wskaźnika GEC (Złożony Wskaźnik Funkcji Wykonawczych), sumarycznego wyniku w testach neuropsychologicznych, które oceniają funkcje wykonawcze.

Wyniki te wspierają teorię o możliwości kształtowania funkcji umysłowych za pośrednictwem osi jelita-mózg. Autorzy widzą różne możliwe wyjaśnienia obserwowanej poprawy: zarówno zmiany składu mikroflory jelitowej i idące za tym uszczelnienie nabłonka jelit, zmiany syntezy związków o charakterze neurotransmiterów (serotonina, kwas gamma-aminomasłowy, acetylocholina, dopamina) i innych (tryptofan, kortyzol, kwas glutaminowy) zachodzące pod wpływem suplementowanych bakterii.

Otwarte pozostaje pytanie, czy podobne działanie będzie miał każdy szczep danego gatunku, tj. czy wspieranie leczenia konkretnej choroby będzie uniwersalną cechą danego gatunku, czy też specyficzną właściwością szczepu. Autorzy nie odnoszą się do tej kwestii, nie podają też informacji pozwalających na dokładną identyfikację wykorzystanych szczepów bakterii. 

Na podstawie

Parhiz A, Samani P, Kamali M, Shekari Y, Naghshi N, Faghihshojaei N, Tejareh F, Lahiji NP, Nori A, Aminifard A, Bahmani P, Doaei S, Rabipour F, Gholamalizadeh M. Probiotic Supplementation and Executive Function in Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. Neuropsychopharmacol Rep. 2026 Mar;46(1):e70084. doi: 10.1002/npr2.70084. PMID: 41450035; PMCID: PMC12741551.