Regeneracja chrząstki: czy to działa?

Niewielkie, pilotażowe badanie kliniczne wskazuje, że suplementacja kurkuminy może być przydatna w chorobie zwyrodnieniowej stawów rąk.

Autorzy badania, ortopedzi z Uniwersytetu Mahidol w Bangkoku (Tajlandia) postanowili ocenić potencjalne efekty terapeutyczne i działania niepożądane doustnej kurkuminy u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów rąk – przede wszystkim z uwagi na niedostatek badań z tym nutraceutykiem w opisywanej sytuacji klinicznej. Dobre przetestowanie kurkuminy wydaje się potrzebne (i atrakcyjne) m.in. dlatego, że w kilku badaniach przedklinicznych obserwowano jej działanie przeciwzapalne i chondroprotekcyjne (chroniące chrząstkę stawową).

Autorzy przeprowadzili prospektywne, kontrolowane badanie kliniczne z podwójnym zaślepieniem i randomizacją. Uczestnikami było 27 osób po 50 r.ż. z rozpoznaniem choroby zwyrodnieniowej stawów rąk. Przez trzy miesiące otrzymywali doustnie kapsułkę z kurkuminą w dawce 170 mg dziennie albo placebo. Stan chorych monitorowano przez pół roku.

W grupie stosującej kurkuminę po 3 miesiącach (nie wcześniej!) zaobserwowano istotne zmniejszenie nasilenia bólu (mierzonego za pomocą wizualnej skali analogowej) w spoczynku i podczas aktywności (różnice w stosunku do wartości wyjściowych) oraz poprawę w skali DASH (Disabilities of Arm, Shoulder, and Hand score, kwestionariusz służący do oceny sprawności i zdolności do wykonywania codziennych czynności w sytuacji choroby kończyny górnej).

Jeden pacjent w grupie kurkuminy doświadczył istotnego działania niepożądanego ze strony przewodu pokarmowego, przez co wycofał się z badania; nie stwierdzono żadnych innych działań niepożądanych.

Ogólnie rzecz biorąc, kurkumina wydaje się bezpieczną i łatwą do stosowania opcją wspomagającą leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów rąk, jednak konieczne jest przeprowadzenie większych badań i konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych.

Korzyści (zmniejszenie bólu, poprawa funkcji kończyny) były widoczne dopiero po 3 miesiącach regularnego stosowania. To sugeruje, że kurkumina działa raczej wolno (być może regeneracyjnie) i przynosi efekt w dłuższej perspektywie, niekoniecznie zaś jako szybki środek przeciwbólowy. Jej stosowanie wymaga cierpliwości. Efekty kliniczne zaobserwowano za to przy stosunkowo niskiej dawce. Może to być ważne w przypadku pacjentów obawiających się działań niepożądanych (im niższa dawka, tym ryzyko ich wystąpienia jest niższe).

Kurkumina może być rozważana jako część kompleksowego postępowania (obok fizjoterapii, ćwiczeń, leków przeciwbólowych) u pacjentów szukających naturalnych opcji wspomagających, zwłaszcza gdy chcą ograniczać stosowanie NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych).

Trzeba brać pod uwagę, że opisywane badanie uwzględniało bardzo małą grupę, miało na celu przede wszystkim sprawdzenie, czy efekt widoczny w badaniach na zwierzętach ma szansę być obserwowany u ludzi. Przed ustaleniem ostatecznych wniosków o przydatności kurkuminy w chorobie zwyrodnieniowej stawów konieczne będzie przeprowadzenie znacznie większych badań klinicznych. Wyniki są zachęcające. Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Na podstawie
Tuntiyatorn P, Lerspongpaibool C, Kanchanathepsak T, Watcharananan I, Tawonsawatruk T. Efficacy and safety of curcumin in patients with hand osteoarthritis: a pilot double-blinded randomised controlled trial. BMC Complement Med Ther. 2025 Oct 6;25(1):356. doi: 10.1186/s12906-025-05096-2. PMID: 41053771; PMCID: PMC12502247.