Napój sprzyja zdrowiu kości?

Badanie kliniczno-kontrolne z Argentyny sugeruje, że regularne picie yerba mate może być korzystne dla gęstości mineralnej kości i może mieć znaczenie profilaktyczne w aspekcie osteoporozy pomenopauzalnej.

Naukowcy porównali dwie grupy (łącznie 300 osób): kobiety regularnie pijące yerba mate oraz niepijące (grupa kontrolna). Uczestniczkom mierzono gęstość mineralną kości w obrębie lewego biodra za pomocą absorpcjometrii rentgenowskiej o podwójnej energii (DXA). Za pomocą oprogramowania komputerowego szacowano osobno gęstość warstwy korowej oraz beleczkowej kości.

Kość korowa (ok. 80% masy szkieletu) jest zbudowana ze zbitej, litej tkanki o niskiej porowatości. Tworzy zewnętrzną warstwę kości długich (np. udowej) oraz powierzchniowe warstwy kości płaskich. Zapewnia ochronę mechaniczną i pełni funkcję podporową, stanowi magazyn wapnia (ma wolniejszy obrót metaboliczny). Kość korowa jest mniej podatna na osteoporozę we wczesnych stadiach, ale jej utrata prowadzi do złamań zmęczeniowych (np. szyjki kości udowej).

Kość beleczkowa (ok. 20% masy szkieletu) ma strukturę siatkowatą (gąbczastą), występuje głównie w końcach kości długich (np. kości udowej), kręgach i kościach krótkich. Zapewnia lekkość przy zachowaniu wytrzymałości i to głównie ona uczestniczy w metabolizmie mineralnym (umożliwia szybkie uwalnianie wapnia i fosforanów). Zawiera szpik kostny. W osteoporozie zanika szybciej (pierwsze ubytki widoczne są często w kręgach lub nadgarstkach), dlatego złamania osteoporotyczne często dotyczą kręgów (tzw. złamania kompresyjne).

W opisywanym badaniu stwierdzono, że grupa regularnie pijąca yerba mate miała istotnie wyższą całkowitą gęstość mineralną biodra, a także komponenty korową i beleczkową (duża istotność statystyczna). Częstość rozpoznań osteoporozy po badaniu DXA była u nich niższa niż w grupie kontrolnej (3,3 vs. 10,9 proc.). Także liczba złamań niskoenergetycznych była istotnie niższa (5,9 wobec 12,9 proc.).

Dynamika utraty masy kostnej nie różniła się między grupami, ale u kobiet pijących yerba mate wartości początkowe były istotnie wyższe. Oznacza to, że później dojdzie u nich do przekroczenia progu, od którego rośnie ryzyko złamań.

Wyniki te sugerują, że yerba mate może mieć znaczenie profilaktyczne u kobiet po menopauzie: może chronić przed osteoporozą i złamaniami niskoenergetycznymi. Konieczne są badania interwencyjne, które potwierdzą ten efekt.

Na podstawie
Brun LR, Henríquez MM, Stieben LAR, Cusumano M, Wilches-Visbal JH, Saraví FD, Brance ML. Positive Effect of Yerba Mate (Ilex paraguariensis) Consumption on Bone Mineral Density in Postmenopausal Women Assessed by Dual Energy X-Ray Absorptiometry-Based 3-Dimensional Modeling. J Bone Metab. 2025 May;32(2):123-132. doi: 10.11005/jbm.24.827. Epub 2025 May 31. PMID: 40537107; PMCID: PMC12183358.