Omega-3: ważna jest dawka

Skojarzone kwasy omega-3 w dawkach umiarkowanych do dużych liniowo obniżają stężenie triglicerydów oraz frakcji nie-HDL cholesterolu. W małych dawkach natomiast wydają się zwiększać ilość LDL, czyli złego cholesterolu. Może to mieć poważne implikacje, bo sugeruje, że suplementacja taka powinna uwzględniać szczególnie uważny dobór dawek (i dokładną analizę składu stosowanego produktu).

Są to wnioski z metaanalizy 90 randomizowanych badań klinicznych z łącznym udziałem 72 598 osób. W ramach tych badań oceniano związek między podawaniem kwasów omega-3 (DHA, kwasu dokozaheksaenoego lub EPA, kwasu eikozapentaenowego, w monoterapii lub w skojarzeniu) a zmianami profilu lipidowego.

Wyniki sugerują, że w grupie osób zagrożonych powikłaniami ze strony układu krążenia może być konieczne stosowanie co najmniej umiarkowanych (>2 g) dawek kwasów omega-3. Szczególne korzyści mogą odnieść osoby z dużym stężeniem triglicerydów i nadwagą lub otyłością, nawet jeśli już przyjmują statyny.

Kwasy omega-3 należą do skutecznych metod zmniejszania stężenia triglicerydów (mogą je obniżyć nawet o 1/3). Efekt ten jest widoczny w populacji ogólnej i wyraźniejszy u osób z hiperlipidemią lub chorobą wieńcową. Jak się wydaje, połączenie obu kwasów jest pod tym względem najkorzystniejsze. Ważna też jest obserwacja, że kwasy omega-3 wpływają na stężenie cholesterolu we frakcji nie-HDL. Ten parametr pozwala szacować ilość krążących we krwi cząsteczek o potencjale miażdżycorodnym. Z wcześniejszych prac wynikało, że kwasy omega-3 nie wpływają na stężenie LDL, czyli „najbardziej złowrogiej” frakcji lipoprotein, mogą jednak, jak się okazuje, mieć działanie bardziej dyskretne, niezależnie od wpływu na triglicerydy (mogą też podnosić stężenie tzw. dobrego cholesterolu).

Wyniki pracy potwierdzają, że dawkę kwasów omega-3, zwłaszcza w grupach zagrożonych powikłaniami miażdżycy, powinno się dobierać szczególnie starannie i rozważnie, uwzględniając indywidualny obraz kliniczny (i przyjmowane leki!).

Wyjaśnienia wciąż wymaga to, na ile kwas DHA ma odmienne działanie od EPA. Omówienie różnic przekracza ramy tego wpisu, zainteresowany Czytelnik znajdzie więcej szczegółów w publikacji źródłowej.

Na podstawie
Wang T, Zhang X, Zhou N, Shen Y, Li B, Chen BE, Li X. Association Between Omega-3 Fatty Acid Intake and Dyslipidemia: A Continuous Dose-Response Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. J Am Heart Assoc. 2023 Jun 6;12(11):e029512. doi: 10.1161/JAHA.123.029512. Epub 2023 Jun 2. PMID: 37264945.