Autorzy z Wydziału Medycyny Komplementarnej Uniwersytetu w Johannesburgu (RPA) podsumowali, które nutraceutyki mają najlepiej udokumentowany w badaniach naukowych wpływ na przebieg alergicznego nieżytu nosa, zwanego dawniej katarem siennym. 

Choroba ta jest wyrazem nieprawidłowej reakcji organizmu na nieszkodliwe dla innych cząsteczki obecne w powietrzu (alergeny). Gdy osiadają w jamie nosowej i wywołują odpowiedź immunologiczną (reakcję alergiczną), która nie wygasa (np. z powodu stałego kontaktu z alergenem) i w związku z tym może dawać długo utrzymujące się objawy. Jeśli alergen występuje w określonych porach roku (np. pyłki traw na wiosnę), objawy pod postacią m. in. kichania, blokady nosa i kataru też pojawiają się mniej więcej o tej samej porze i mamy do czynienia z sezonowym alergicznym nieżytem nosa. Dość często osoba taka nawet nie zdaje sobie sprawy, że cierpi na alergię i może mylić te objawy z regularnymi infekcjami. 

Leczenie jest głównie objawowe, przeciwzapalne, przyczynowe natomiast wymagałoby unikania alergenu, co często jest co najmniej trudne. Wiele osób szuka pomocy w terapiach alternatywnych, wśród nich również w nutraceutykach. Autorzy omawianego przeglądu przeanalizowali blisko 60 badań klinicznych, interwencyjnych i obserwacyjnych, w których sprawdzano skuteczność różnych suplementów diety w leczeniu alergicznego nieżytu nosa. Najlepsze wyniki (a więc i największe nadzieje) przyniosły w tym kontekście badania kliniczne z użyciem:

  • polifenoli z jabłek
  • ekstraktów z pomidora
  • spiruliny
  • chlorofilu c2 (rodzaj chlorofilu o cząsteczce pozbawionej dwudziestowego łańcucha odchodzącego od pierścienia porfirynowego, naturalnie występuje w niektórych wodorostach, zwłaszcza brunatnicach)
  • miodu
  • metylosulfonylometanu (MSM)
  • witaminy C, D i E
  • probiotyków (np. pewne szczepy Bifidobacterium claussi, Bifidobacterium longum, Bifidobacterium lactis, Clostridium butyricum, Lactoccus lactis subsp. cremoris, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus johnsonni,  Lactobacillus paracasei, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus salivarius, Lactobacillus reuteri)
  • kwasu rumenowego (odmiana kwasu linolowego o postulowanych właściwościach antynowotworowych i antyalergicznych).

Każdy z tych produktów działa na układ immunologiczny w innym mechanizmie, więc możliwe, że ich kombinacje będą skuteczniejsze od pojedynczych – wykazano na przykład korzystny wpływ na objawy alergicznego nieżytu nosa preparatu złożonego z witaminy D, kwercetyny oraz pachnotki. Danych jednak wciąż jest niewiele i z pewnością wyzwaniem będzie przekonanie chorych, aby swoje wybory konsultowali ze specjalistą (i lekarzy, aby w tym pomagali) i wspólnie dobierali optymalne nutraceutyki, uwzględniając klasyczne leczenie, choroby współistniejące, potrzeby chorego, a także bezpieczeństwo terapii. 

Być może w przyszłości część z tych produktów doczeka się nawet włączenia w oficjalne zalecenia leczenia, jak to się dzieje w innych chorobach, potrzeba jednak poczekać na większą liczbę badań klinicznych dowodzących ich korzystnego wpływu. 

Na podstawie

Complement Ther Med. 2020 Jun;51:102425. Health supplements for allergic rhinitis: A mixed-methods systematic review. Janice Pellow et al.