Suplement w AZS

Dodanie oleju rybiego zawierającego kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 do standardowej terapii atopowego zapalenia skóry (AZS) zaowocowało dużą poprawą kliniczną. Efekt zależał od dawki, a samo leczenie uzupełniające było dobrze tolerowane. 

Takie wyniki przyniosło badanie kliniczne przeprowadzone przez autorów z Federalnego Centrum Żywienia, Biotechnologii i Bezpieczeństwa Żywności w Moskwie (Federacja Rosyjska). 

Przebadano 101 pacjentów w wieku od 18 do 59 lat, z umiarkowanym do ciężkiego AZS. Sześćdziesięciu pięciu podawano olej rybi w ramach uzupełniania terapii podstawowej, przy czym uczestników tych podzielono na podgrupy otrzymujące różne dawki (3,6 g dziennie, w tym 200/240 mg EPA/DHA, lub 0,72 g dziennie i 40/48 mg EPA/DHA).

Interwencja trwała 30 dni. Grupę kontrolną stanowiło 36 pacjentów otrzymujących standardową terapię. Skuteczność interwencji oceniano na podstawie zmian wskaźnika SCORAD, nasilenia objawów subiektywnych (świąd, zaburzenia snu) oraz odsetka pacjentów z całkowitą remisją objawów.

Najbardziej znaczącą redukcję nasilenia choroby stwierzono u chorych otrzymujących większą dawkę kwasów omega-3: wskaźnik SCORAD zmniejszył się ok. 80 proc., nasilenie świądu o blisko 90 proc., a zaburzenia snu o 2/3. W grupie dawki mniejszej redukcja SCORAD wyniosła ok. 65 proc., podczas gdy w grupie kontrolnej 50%. 

Włączenie oleju rybiego do terapii standardowej zaowocowało zatem statystycznie istotną redukcją objawów. Analiza odsetka pacjentów z całkowitym ustąpieniem objawów potwierdziła, że efekt istnieje i że jest zależny od dawki: w przypadku kluczowych objawów (wysypka, świąd, suchość skóry) odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie był istotnie wyższy w grupie dużych dawek w porównaniu zarówno z grupą kontrolną, jak i grupą małych dawek. 

W atopowym zapaleniu skóry obserwuje się zaburzenie równowagi między wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi na korzyść kwasów omega-6 kosztem omega-3. Badania nad suplementacją przynosiły jednak rozbieżne wyniki. 

W tym badaniu poprawił się stan wszystkich grup (najprawdopodobniej jest to efekt terapii podstawowej), jednak największą poprawę odnotowano w grupie otrzymującej największą dawkę oleju rybiego. Redukcja wskaźnika SCORAD o 80 proc. to efekt duży, uzyskany zaledwie w miesiąc. Świąd jest najbardziej dokuczliwym objawem AZS, prowadzi do drapania, uszkodzenia skóry, zaburzeń snu i obniżenia jakości życia. Redukcja o prawie 90 proc. to ogromna ulga dla pacjenta. Potwierdza to także obserwowane złagodzenie zaburzeń snu (bo świąd jest ich ważną przyczyną). 

Uzyskane dane uzasadniają rozważenie uzupełenienia terapii AZS o kwasy tłuszczowe omega-3. Efekt zależny od dawki sugeruje, że istnieje pewna dawka progowa: 200/240 mg EPA/DHA dziennie było bardzo skuteczne, podczas gdy 40/48 mg dawało efekt tylko nieznacznie lepszy od standardowej terapii.

Wyniki tego badania mogą mieć znaczenie dla pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego AZS; warto w takiej sytuacji przedyskutować odpowiednią suplementację z lekarzem dermatologiem. 

Na podstawie

Revyakina VA, Tarmaeva NA. [The pathogenetic rationale and effectiveness of including ω-3 polyunsaturated fatty acids in the complex therapy of atopic dermatitis in adults]. Vopr Pitan. 2026;95(1):74-81. Russian. doi: 10.33029/0042-8833-2026-95-1-74-81. Epub 2026 Jan 12. PMID: 42198816.