Antynowotworowy związek z pomidorami

Zespół naukowców z Wietnamu i USA przeanalizował związek między spożyciem produktów bogatych w likopen a występowaniem raka żołądka w populacji Wietnamu. 

W Azji, szczególnie wschodniej, bardzo duże jest ryzyko zachorowania na raka żołądka. Jak się uważa, odpowiada za to m.in. duże spożycie soli, związków konserwujących żywność oraz zakażenia silnie zjadliwym szczepem Helicobacter pylori, który z uwagi na gen CagA wywołuje znacznie silniejszą przewlekłą reakcję zapalną niż wariant europejski czy amerykański. 

Likopen, czerwony barwnik z rodziny karotenoidów, występujący głównie w pomidorach oraz innych czerwonych warzywach ma właściwości przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i kardioprotekcyjne. Autorzy omawianej pracy przeprowadzili badanie kliniczno-kontrolne, w ramach którego porównywali dwie grupy: chorych z nowo rozpoznanym rakiem żołądka (w liczbie 1182) oraz blisko 3 tys. osób z grupy kontrolnej (bez raka żołądka). 

Badacze analizowali różnice w ilości likopenu w diecie tych osób (spożycie oceniano za pomocą specjalnie przygotowanej ankiety). Okazało się, że spożycie likopenu, niekoniecznie w dużej ilości, wiąże się z istotnie mniejszym ryzykiem zachorowania na raka żołądka. Grupa o niewiele większym spożyciu (kwintyl 2) miała to ryzyko zmniejszone o blisko 40 proc. w stosunku do grupy o najmniejszym spożyciu (kwintyl 1). Redukcja ryzyka była niezależna od wskaźnika masy ciała (BMI) oraz palenia tytoniu. 

Dalsza analiza wskazała, że korelacja ta najwyraźniejsza jest u kobiet, u osób, które nie były abstynentami, nie były zakażone H. pylori, nie miały cukrzycy typu 2 oraz u tych z grupą krwi typu B.

Obserwacje te sugerują, że wyższe spożycie likopenu wiąże się ze znacząco niższym ryzykiem raka żołądka u Wietnamczyków. Efekt jest niezależny od masy ciała i palenia tytoniu – czyli występuje zarówno u osób z nadwagą, jak i prawidłową masą ciała, zarówno u palaczy, jak i niepalących. Redukcja ryzyka o ok. 40 proc. przy niewiele zwiększonym spożyciu to duży efekt w profilaktyce nowotworowej.

Konieczne są dalsze badania, które potwierdzą ten efekt bardziej bezpośrednimi metodami (np. pomiarem stężenia likopenu we krwi) oraz ocenią, czy występuje on w innych populacjach (np. europejskiej). 

Na podstawie

Le NT, Pham YT, Le LT, Nguyen PM, Nguyen NT, Phuong MHN, Nguyen CT, Dang PG, Vu TTT, Vo NS, Wu L, Nguyen TC, Cullen J, Luu HN. Dietary Lycopene Intake and Gastric Cancer Risk: Findings from a Case-Control Study. Nutrients. 2026 Apr 2;18(7):1143. doi: 10.3390/nu18071143. PMID: 41978193; PMCID: PMC13074409.