Cel: metabolizm i krążenie

Polifenole z liści oliwnych i oliwy z oliwek mogą korzystnie wpływać na metabolizm tłuszczów, profil lipidowy, stres oksydacyjny, stan zapalny i czynność naczyń krwionośnych. Takie wnioski przyniósł przegląd dostępnych danych z badań naukowych dokonany przez holenderskich naukowców.  

Celem pracy była synteza danych z badań klinicznych i przedklinicznych dotyczących wpływu substancji aktywnych oliwki europejskiej na profil lipidowy i markery ryzyka sercowo-naczyniowego wśród osób zdrowych i osób z grup ryzyka.

Analizowano badania wykorzystujące standaryzowane ekstrakty z liści oliwnych (OLE) lub oliwę z oliwek o określonej zawartości polifenoli. Wykluczono prace z preparatami wieloskładnikowymi, aby nie zaciemniały obrazu działania samych oliwek. Autorzy ustalili, że:

• u zdrowych osób polifenole z oliwek poprawiały głównie markery oksydacyjne i czynność naczyń, natomiast miały niewielki wpływ na stężenie poszczególnych frakcji lipidowych;
• u osób z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym obserwowano natomiast redukcję cholesterolu LDL, cholesterolu całkowitego, triglicerydów i utlenionych cząsteczek LDL;
• u osób z nadwagą lub otyłością badane dawki nie wiązały się ze zmianami profilu lipidowego;
• u kobiet w okresie pomenopauzalnym, z łagodną hiperlipidemią, obserwowano większego stopnia poprawę profilu lipidowego przy dłuższej suplementacji. 

Najsilniejsze i najbardziej spójne efekty związane z metabolizmem tłuszczów obserwuje się u osób z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym oraz w długotrwałych interwencjach u kobiet po menopauzie z hiperlipidemią. 

Polifenole z oliwek działają wielokierunkowo – nie tylko obniżają cholesterol, ale też zmniejszają stan zapalny, chronią przed stresem oksydacyjnym i poprawiają funkcję naczyń. Regularne spożywanie produktów na bazie oliwki europejskiej, jak się wydaje, oferuje kompleksowe wsparcie sercowo-naczyniowe.

Najbardziej mogą skorzystać z tej formy wsparcia:

• osoby z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym (np. z lekką hiperlipidemią, stanem przedcukrzycowym, nadciśnieniem) – tu efekty lipidowe są najsilniejsze;
• kobiety po menopauzie – szczególnie z hiperlipidemią; dłuższa suplementacja daje większe efekty;
• osoby zdrowe – głównie dla ochrony naczyń i redukcji stresu oksydacyjnego, ale nie z intencją obniżania stężenia cholesterolu.

Ograniczona jest natomiast skuteczność polifenoli oliwki u osó z nadwagą lub otyłością (przy standardowych dawkach). Nie oznacza to, że polifenole są zupełnie nieskuteczne, ale być może potrzebna jest większa ich dawka albo zaadresowanie jeszcze innego problemu (np. insulinooporności).

Na podstawie

van Stratum SLM, Stevens Y, Plat J. Effects of olive leaf polyphenols on blood lipid profiles and cardiovascular risk markers in healthy and at-risk populations: a narrative review. Food Funct. 2026 Apr 27;17(8):3430-3452. doi: 10.1039/d5fo04678e. PMID: 41878818.