Suplementacja w biegu

Suplementacja probiotykami przed maratonem może złagodzić negatywny wpływ tego ekstremalnego wysiłku na sen. 

Takie sugestie przyniosły wyniki badania przeprowadzonego przez naukowców z Federal University of São Paulo w Brazylii. 

Intensywny wysiłek fizyczny wiąże się z nasileniem ogólnoustrojowego stanu zapalnego i nierzadko pogorszeniem jakości snu. To może z kolei negatywnie wpływać na sprawność fizyczną i tempo regeneracji. Celem opisywanego badania była ocena wpływu suplementacji probiotykami na jakość snu, a także na senność w ciągu dnia oraz profil markerów zapalnych tuż po maratonie.

W badaniu wzięło udział 27 mężczyzn. Podzielono ich na grupę przyjmującą probiotyk albo placebo. Pierwsza grupa przez 30 dni poprzedzających maraton otrzymywała probiotyk zawierający 10 mld CFU Lactobacillus acidophilus i 10 mld CFU Bifidobacterium lactis (oraz 5 g maltodekstryny). Druga grupa otrzymywała w tym samym okresie saszetki zawierające wyłącznie 5 g maltodekstryny. 

Jakość snu i markery zapalne oceniano przed suplementacją, na godzinę przed maratonem i po 24 godzinach od jego zakończenia. 

W grupie placebo po 24 godzinach od maratonu wzrosły: senność w ciągu dnia, latencja snu (czas zasypiania) oraz wskaźnik subiektywnego odczucia pogorszenia jakości snu. Skróciły się/zmniejszyły: całkowity czas snu i efektywność snu. W grupie probiotyku senność w ciągu dnia, latencja snu i wskaźniki jakości snu były lepsze, a całkowity czas snu i efektywność snu były większe niż w grupie placebo. 

Wpływ suplementacji na przepuszczalność bariery jelitowej i markery zapalne okazał się niejednoznaczny. Z jednej strony, odnotowano istotne zmniejszenie stężenia LPS we krwi u zawodników przyjmujących probiotyki, z drugiej – spadek ten nie był na tyle duży, by różnił się istotnie między grupami (LPS to składnik ściany bakteryjnej, silny induktor stanu zapalnego, jego obecność we krwi świadczy o nieszczelności jelit). 

Jak można było przewidzieć, dzień po biegu pojawiły się wyraźne zaburzenia snu: zawodnicy gorzej zasypiali, spali krócej, a ich sen był mniej efektywny. Odczuwali też większą senność w ciągu dnia. To potwierdza, że start w maratonie jest ogromnym obciążeniem dla organizmu, również dla regeneracji (snu).

Grupa przyjmująca probiotyk radziła sobie pod tym względem znacznie lepiej. U nich parametry snu (czas zasypiania, całkowity czas snu, efektywność) były wyraźnie lepsze niż w grupie placebo. Oznacza to, że probiotyk pomógł „ochronić” sen przed destrukcyjnym wpływem ekstremalnego wysiłku fizycznego. 

Wydaje się natomiast, że lepszy sen w grupie probiotyku nie był bezpośrednio związany ze zmianami czynników prozapalnych we krwi (jak to zakładali autorzy badania).

Praktyczny wniosek jest taki, że suplementacja probiotyków zawierających szczepy Lactobacillus i Bifidobacterium w okresie poprzedzającym intensywny wysiłek fizyczny może być skuteczną strategią usprawniania regeneracji. Suplementację warto zaczynać odpowiednio wcześnie przed zawodami.

Potrzeba więcej niezależnych badań, aby w pełni potwierdzić te efekty i wyjaśnić mechanizmy działania probiotyków w tej sytuacji.

Na podstawie

Aquino-Lemos V, Leite GSF, T Silva E, Batatinha HAP, Resende AS, Lancha-Junior AH, R Neto JC, Tufik S, Thomatieli-Santos RV. Probiotic Supplementation Can Alter Inflammation Parameters and Self-Reported Sleep After a Marathon: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study. Nutrients. 2025 Nov 29;17(23):3762. doi: 10.3390/nu17233762. PMID: 41374052; PMCID: PMC12694008.