Leśny spokój

Codzienna suplementacja borówek amerykańskich może wpływać korzystnie na objawy depresji i lęku – ogłosili amerykańscy naukowcy. Efekty ich działania zaobserwowano w badaniu przeprowadzonym na terenach o ograniczonej dostępności do specjalistycznej opieki medycznej, mogą więc okazać się szczególnie wartościowe jako element codziennej diety (lub suplement). Produkt z borówek okazał się nawet mieć efekt terapeutyczny. Ewentualny mechanizm takiego działania wciąż nie został ostatecznie wyjaśniony.

Autorzy przeprowadzili podwójnie zaślepione, randomizowane badanie kliniczne ze skrzyżowaniem grup, w populacji wiejskiej Luizjany, aby przetestować wpływ 12-tygodniowego codziennego spożycia 24 g liofilizowanego proszku z całych borówek na objawy depresji i lęku u osób ze zdiagnozowanym zaburzeniem depresyjnym lub lękowym, w tym z depresją endogenną i zespołem lęku uogólnionego. Niezależnie od udziału w badaniu uczestnicy przyjmowali jak zwykle leki zlecone przez lekarza. 

W porównaniu z placebo spożycie borówek istotnie zmniejszyło, choć dopiero po 12 tygodniach, objawy depresji i lęku, bez wpływu na markery zapalenia (CRP, cytokiny prozapalne). Autorzy odnotowali jedynie pewne związane z suplementacją zmiany w zakresie metabolizmu. 

Są to obiecujące wyniki, sugerujące, że prosta interwencja dietetyczna może być wartościowym uzupełnieniem standardowego leczenia. Są też o tyle zaskakujące, że nie zaobserwowano wpływu zastosowanej suplementacji na markery zapalne. Jedna z czołowych hipotez (tzw. teoria zapalna depresji) zakłada, że poprawa nastroju po diecie bogatej w antyoksydanty może wynikać z redukcji stanu zapalnego. Brak zmian w poziomie CRP i kluczowych cytokin (IL-6, TNF-α) sugeruje, że za poprawę nastroju mogą odpowiadać zupełnie inne mechanizmy. Być może są to zmiany w zakresie metabolizmu, związane z czynnością mitochondriów, lub zmiany neurotransmisji. Wymagane są dalsze badania w celu ustalenia optymalnych dawek, czasu suplementacji, oceny skuteczności łączenia z lekami, znaczenia profilaktycznego borówek i in.

Borówki są bogate w polifenole, zwłaszcza antocyjany, które po spożyciu są przekształcane do aktywnych metabolitów; te zaś mogą przedostawać się do mózgu. Spożycie borówek wiąże się ze zmianami stężenia serotoniny, redukcją obciążenia reaktywnymi formami tlenu oraz wygaszaniem stanu zapalnego, ale także poprawą przepływu krwi. W badaniach klinicznych wykazywano korzystny wpływ borówek na funkcje poznawcze, pamięć, nastrój, lęk i zdolność uczenia się. 

Na podstawie

Venable KE, Kelley DP, Jeansonne A, Beyl R, O’Bryan S, Vatsavayi V, Jones S, Lee CC, Francis J. Effects of Blueberry Supplementation on Depression and Anxiety Symptoms in a Rural Louisiana Population. Nutrients. 2025 Nov 27;17(23):3720. doi: 10.3390/nu17233720. PMID: 41374012; PMCID: PMC12694358.