Czy ból minie po koenzymie?

Suplementacja koenzymu Q10 może zmniejszać ból mięśni związany z leczeniem statynami, co ma znaczenie nie tylko dla samopoczucia chorych, ale i może przekładać się na motywację do kontynuacji leczenia. 

Statyny to leki stosowane przez lekarzy w ramach terapii  hipercholesterolemii i zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym. Pacjenci nierzadko nie zdają sobie sprawy, że leki te mają pewne charakterystyczne działanie niepożądane: uszkodzenie mięśni. Dominujący (ale też budzący spore emocje) pogląd naukowy jest taki, że korzyści stosowania statyn przewyższają ryzyko, szczególnie u osób z grupy zagrożonej powikłaniami miażdżycy; nie zmienia to faktu, że objawów mięśniowych podczas statynoterapii nie należy bagatelizować. 

Statyny obniżają stężenie cholesterolu, ale przy okazji hamują również naturalną produkcję koenzymu Q10 w organizmie. Ten zaś jest kluczowy dla produkcji energii w mitochondriach komórek mięśniowych. Niedobór koenzymu Q10 jest uważany za jedną z głównych przyczyn objawów mięśniowych związanych ze statynami. Ból mięśni jest z kolei najczęstszym powodem odstawienia statyn przez pacjentów. Suplementacja koenzymu Q10 może więc pomóc  osobom wymagającym regularnego, przewlekłego podawania tych leków. 

Specjaliści żywienia z Justus Liebig University w Giessen (Niemcy) przeprowadzili przegląd systematyczny i metaanalizę w celu oceny skuteczności suplementacji koenzymem Q10 w zwalczaniu objawów mięśniowych u pacjentów leczonych statynami.

Do metaanalizy włączono siedem kontrolowanych badań klinicznych z łącznym udziałem 389 chorych. Były to małe badania, obejmowały od 35 do 76 uczestników i trwały od 30 do 90 dni; dawki koenzymu Q10 wynosiły od 100 do 600 mg dziennie. 

Wyniki pokazały istotną redukcję objawów mięśniowych w czterech badaniach i brak istotnej zmiany w trzech badaniach. Ogólnie stwierdzono, że stosowanie koenzymu Q10 wiąże się z istotnym złagodzeniem bólu mięśniowego w przebiegu statynoterapii, przy czym efekt ten okazał się duży. 

Konieczne są większe, długoterminowe badania wysokiej jakości, aby ustalić optymalne dawkowanie koenzymu Q10 i miejsce tego nutraceutyku w omawianej sytuacji. Suplementację koenzymu Q10 warto przedyskutować z lekarzem prowadzącym. Warto też pamiętać, że nie każdy ból mięśniowy jest spowodowany statynami; lekarz pomoże ustalić najbardziej prawdopodobną jego przyczynę. 

Na podstawie

Kovacic S, Habicht SD, Eckert GP. Effects of coenzyme Q10 supplementation on myopathy in statin-treated patients: a systematic review and meta-analysis. J Nutr Sci. 2025 Oct 10;14:e72. doi: 10.1017/jns.2025.10043. PMID: 41158831; PMCID: PMC12554813.