Probiotyk, starość, niedożywienie

Starsze osoby nierzadko doświadczają problemów ze strony układu pokarmowego, takich jak przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, dyspepsja czynnościowa czy zespół jelita drażliwego. Może to wiązać się z upośledzoną motoryką żołądka i pogorszeniem wchłaniania składników odżywczych. Czynniki te przyczyniają się do rozwoju niedożywienia, zupełnie niezależnie od zmniejszonej efektywności komórek układu pokarmowego związanej ze starzeniem się organizmu, innych chorób współistniejących czy wpływu stosowanych przewlekle leków. Dwójka autorów z Chin przeprowadziła retrospektywną analizę danych wybranych starszych pacjentów szpitala w Chongqing (Chiny), aby sprawdzić, czy suplementacja probiotykiem Lactobacillus rhamnosus GG wiązała się z korzyściami w tym zakresie. 

Szczep ten ma liczne właściwości prozdrowotne, w tym wspiera zdrowie jelit poprzez uszczelnianie nabłonka oraz modulowanie reakcji immunologicznych, ale także wpływa na motorykę przewodu pokarmowego i wchłanianie składników odżywczych. Najprawdopodobniej działa poprzez stymulację wydzielania hormonów stymulujących perystaltykę, jak motylina czy neuropeptyd Y. Wszystkie te działania mogą się przekładać na wchłanianie substancji odżywczych. U osób starszych interwencja taka mogłaby spowolnić niedożywienie i poprawić komfort życia (a być może także je wydłużać), stąd zainteresowanie suplementacją probiotykami o dobrze udokumentowanym wpływie na przewód pokarmowy. 

Do analizy włączono dane uzyskane od 231  pacjentów z jedną z wymienionych wyżej chorób gastroenterologicznych. Wszyscy mieli więcej niż 60 lat. Wśród nich 110 otrzymywało wspomniany probiotyk w dawce 10 mld CFU dwa razy dziennie przez co najmniej tydzień, a 121 stanowiło grupę kontrolną. 

Grupa otrzymująca probiotyk wykazywała znacząco lepszą motorykę żołądka, w tym większą amplitudę skurczów części odźwiernikowej, częstsze skurcze oraz skrócony o połowę czas opróżniania żołądka. Analizy hormonalne wykazały w tej grupie podwyższony poziom motyliny i neuropeptydu Y oraz obniżony poziom wazoaktywnego peptydu jelitowego. Markery wchłaniania składników odżywczych wskazały na zmniejszoną zawartość tłuszczu, białka i węglowodanów w stolcu, poprawę szczelności jelit oraz zwiększoną masę ciała – zatem lepsze przyswajanie „energii” i białka.

Wydaje się zatem, że suplementacja Lactobacillus rhamnosus GG wiąże się z poprawą czynności żołądka i jelit, czemu towarzyszy lepsze wchłanianie składników odżywczych u starszych pacjentów z zaburzeniami pokarmowymi. Wskazuje to na potencjalne korzyści w kontekście leczenia dysfunkcji trawiennych i zwalczania niedożywienia w tej grupie.

Na podstawie

Gong P, Tang X. The impact of probiotic supplementation on gastric motility and nutrient absorption in elderly patients with Gastrointestinal disorders. BMC Gastroenterol. 2025 Mar 20;25(1):192. doi: 10.1186/s12876-025-03740-2. PMID: 40114066; PMCID: PMC11927212.