Neuroprotekcja po urazie głowy

Specjaliści neurochirurgii, fizjoterapii i medycyny wewnętrznej dokonali przeglądu literatury fachowej, poszukując naturalnych produktów z obiecującym potencjałem w leczeniu urazowego uszkodzenia mózgu. 

Stan ten opisuje uszkodzenie mózgu spowodowane nagłym urazem mechanicznym, takim jak uderzenie (np. głową w deskę rozdzielczą), wstrząs, upadek lub przebicie kości czaszki. Powoduje to przemieszczenie mózgu, co może prowadzić do uszkodzenia tkanki nerwowej (na poziomie komórkowym), naczyń krwionośnych, jak i struktur mózgowych.

Objawy zależą od ciężkości urazu i obejmują: utratę przytomności, zaburzenia pamięci i koncentracji,  bóle głowy, nudności, wymioty, zawroty głowy, problemy z równowagą, zmiany emocjonalne i zachowania (drażliwość, depresja, agresja), zaburzenia mowy, widzenia lub słuchu, a w ciężkich przypadkach – śpiączkę, trwałe zaburzenia neurologiczne i nawet śmierć. Łagodne uszkodzenie urazowe mózgu jest najczęstsze; nosi potoczną nazwę „wstrząśnienia mózgu”. 

Leczenie zależy od ciężkości i obejmuje obserwację, leczenie objawowe, a w cięższych przypadkach interwencje neurochirurgiczne. Niezbędna może być długotrwała rehabilitacja neuropsychologiczna i fizyczna.

W zapobieganiu trwałym następstwom i w przyspieszaniu ustępowania zaburzeń przydatne mogą okazać się naturalne substancje o działaniu neuroprotekcyjnym. Wiele z nich jest dostępnych w formie suplementów. Mimo że prac badawczych na temat ich wykorzystania w tej konkretnej sytuacji klinicznej jest mało, warto przynajmniej zidentyfikować substancje o największym potencjale. Do tej grupy autorzy zaliczyli:

• kwasy omega-3, które wspomagają leczenie poprzez działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne;
• kurkumina, która działa jw. oraz stymuluje wytwarzanie BDNF (czynnika wspierającego wzrost i regenerację komórek nerwowych);
• fizetynę (flawonoid przeciwzapalny i antyoksydacyjny, najbogatsze w fizetynę są truskawki);
• witaminę D (wspiera rehabilitację po urazie głowy);
• witaminy z grupy B (ograniczają uszkodzenia neuronów);
• witaminę E (poprawia funkcje poznawcze, redukuje stres oksydacyjny);
• kreatynę;
• koenzym Q10;
• magnez;
• cynk.

Z uwagi na małą liczbę przeprowadzonych badań konieczne są dalsze prace w celu potwierdzenia skuteczności w/w substancji i ustalenia ich optymalnego dawkowania w ramach wspierania terapii urazowego uszkodzenia mózgu.

Na podstawie

Lucke-Wold B, Zasler ND, Ruchika F, Weisman S, Le D, Brunicardi J, Kong I, Ghumman H, Persad S, Mahan D, Delawan M, Shah S, Aghili-Mehrizi S. Supplement and nutraceutical therapy in traumatic brain injury. Nutr Neurosci. 2025 Jun;28(6):709-743. doi: 10.1080/1028415X.2024.2404782. Epub 2024 Dec 30. PMID: 40440029.