Naturalna neuroprotekcja

Naukowcy z uniwersytetów medycznych w Iranie z powodzeniem wykorzystali suplementację kurkuminy w celu prewencji częstego, poważnego powikłania chemioterapii onkologicznej. 

Autorzy przeprowadzili badanie kliniczne z udziałem 141 dzieci chorych na ostrą białaczkę limfoblastyczną. Dzieciom tym podawano winkrystynę, chemioterapeutyk (alkaloid barwinka). Lek ten oprócz działania głównego – uszkadzania komórek nowotworowych, wywołuje też neuropatię obwodową (działanie uboczne). Zachodzi ono w wyniku uszkodzenia mikrotubul w komórkach nerwowych: winkrystyna wiąże się z tubuliną, blokując jej polimeryzację w mikrotubule. Te są niezbędne w procesie podziałów komórkowych, dzięki temu lek ten zatrzymuje proces namnażania komórek rakowych. Są też mikrotobule jednak niezbędne dla transportu różnych związków (np. białek, neuroprzekaźników) wzdłuż aksonów komórek nerwowych i utrzymania integralności neuronów. Skutkiem ubocznym jest więc zanik aksonów i demielinizacja (głównie w długich włóknach nerwowych), objawiające się pod postacią neuropatii (czuciowej i ruchowej).

Autorzy postulowali, że suplementacja kurkuminy zadziała neuroprotekcyjnie i zapobiegnie uszkodzeniu komórek nerwowych w przebiegu chemioterapii winkrystyną. Dzieci przydzielono w sposób losowy do grupy suplementującej kurkuminę (w dawce 3 mg/kg dwa razy dziennie przez 3 miesiące) lub do grupy placebo. 

Neuropatię wywołaną winkrystyną stwierdzono u ok. 40 proc. pacjentów w grupie kurkuminy i u 70 proc. w grupie placebo, co okazało się dużą, istotną statystycznie różnicą w częstości występowania tego powikłania chemioterapii. W grupie placebo zaobserwowano istotnie wyższą częstość nieprawidłowości w nerwach ruchowych w badaniu przewodnictwa nerwowego i elektromiografii. 

Jak wskazują autorzy, kurkumina może stanowić obiecującą opcję zapobiegania neuropatii obwodowej wywołanej winkrystyną u dzieci z białaczką. Konieczne są dalsze badania w celu potwierdzenia tych obserwacji i ustalenia optymalnych dawek kurkuminy.

Kurkumina działa neuroprotekcyjnie na drodze wielorakich mechanizmów, w tym hamowania odpowiedzi astrocytów na uszkodzenie neuronów, zwiększania aktywności układów antyoksydacyjnych, stymulacji regeneracji a nawet modulacji układu opioidowego. 

Na podstawie

Eghbali A, Adibifar M, Ghasemi A, Afzal RR, Moradi K, Eghbali A, Faress F, Ghaffari K. The effect of oral curcumin on vincristine-induced neuropathy in pediatric acute lymphoblastic leukemia: A double-blind randomized controlled clinical trial. BMC Cancer. 2025 Feb 25;25(1):344. doi: 10.1186/s12885-025-13751-7. PMID: 40000988; PMCID: PMC11853498.