Toczeń i duże dawki omega-3

Amerykańscy reumatolodzy we współpracy z producentem suplementów zawierających kwasy omega-3 pochodzenia morskiego przeprowadzili badanie kliniczne, w którym wykazali skuteczność takiej suplementacji w toczniu rumieniowatym układowym. 

Toczeń rumieniowaty układowy to przewlekła choroba z autoagresji, w której układ odpornościowy atakuje własne tkanki i narządy, powodując ich uszkodzenia i zaburzając ich działanie. Proces zapalny może objąć niemal każdy organ, w tym skórę, stawy, nerki, serce, płuca i układ nerwowy. Objawy tocznia są bardzo zróżnicowane i mogą obejmować m.in. zmęczenie, bóle stawów, gorączkę, wysypki skórne (charakterystyczny rumień w kształcie motyla na twarzy) oraz objawy uszkodzenia nerek. Choroba przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Przyczyny nie są znane. Leczenie tocznia koncentruje się na łagodzeniu objawów i zapobieganiu powikłaniom poprzez stosowanie leków immunosupresyjnych, przeciwzapalnych i in.

Ideą stojącą za wykorzystaniem w toczniu wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 są ich właściwości przeciwzapalne. Autorzy włączyli do badania 78 chorych, których przydzielono do grupy otrzymującej suplementację kwasów omega-3 w dawce 4 g dziennie albo placebo. Badanie miało dwie fazy: pierwsza, zaślepiona, trwała 24 tygodnie, po czym ujawniano, jaki rodzaj preparatu stosowali pacjenci, dzięki czemu mogli świadomie zdecydować, czy będą kontynuować jego przyjmowanie. 

Początkowy wskaźnik omega-3 w całej grupie wynosił średnio 4,43% (jest to stopień wysycenia błon komórkowych krwinek czerwonych kwasami omega-3). Po 4 tygodniach w grupie suplementowanej wskaźnik ten wzrósł do 7,17% , a po 24 tygodniach do 8,05%. W grupie placebo nie odnotowano analogicznych zmian. Analiza wskaźników klinicznych wskazała, że w grupie otrzymującej aktywny suplement doszło do istotnej poprawy (konkretnie: punktacji w skali SLEDAI-2K) u osób z dużą początkową aktywnością choroby.

Suplement z kwasami omega-3 pochodzenia morskiego wyrównał zatem względny niedobór kwasów omega-3 w organizmie (o czym świadczy wzrost wskaźnika omega-3, mierzącego zawartość tych kwasów w krwinkach). Efekty kliniczne suplementacji były zauważalne u osób najciężej chorych. Daje to wskazówkę co do potencjalnego wsparcia nutraceutycznego pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym. 

Na podstawie

Salmon J, Wallace DJ, Rus V, Cox A, Dykas C, Williams B, Ding Y, Hals PA, Johnsen L, Lipsky PE. Correction of omega-3 fatty acid deficiency and improvement in disease activity in patients with systemic lupus erythematosus treated with krill oil concentrate: a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled trial. Lupus Sci Med. 2024 Jul 14;11(2):e001201. doi: 10.1136/lupus-2024-001201. PMID: 39009356; PMCID: PMC11268053.