Bakterioterapia w autoagresji jelitowej

Dodanie żywych bakterii z rodzaju Bifidobacterium, Lactobacillus i Enterococcus do leczenia mesalaminą poprawiło skuteczność terapii choroby Leśniowskiego-Crohna. Takie wnioski przyniosło badanie kliniczne przeprowadzone przez gastroenterologów z Pierwszego Szpitala Ludowego w Nantong (Chiny). 

W ramach tej pracy 96 pacjentów z łagodnymi objawami choroby Leśniowskiego-Crohna przydzielono w sposób losowy do grupy aktywnej interwencji lub grupy kontrolnej. W obu grupach stosowano leczenie mesalaminą, ale pierwsza dodatkowo otrzymywała kapsułki zawierające żywe szczepy bakterii (Bifidobacterium, Lactobacillus i Enterococcus). Po 4 tygodniach przeprowadzono ocenę kliniczną i laboratoryjną. 

W grupie otrzymującej probiotyki skuteczność łagodzenia objawów była o kilkanaście pkt proc.  większa niż w grupie kontrolnej (blisko 100% wobec 85%). U tych chorych odnotowano większe ilości Lactobacillus acidophilus i Bifidobacterium longum w mikroflorze jelit, wyższe poziomy we krwi IL-10 (cytokina o działaniu przeciwzapalnym), korzystniejszy stosunek populacji limfocytów CD4+/CD8+ oraz niższe markery zapalenia (TNF-α, IL-6, CRP) i in. Potwierdzono też redukcję populację bakterii Bacteroides vulgatus, podejrzewanej od pewnego czasu o przyczynianie się do rozwoju zmian patologicznych typowych dla tego schorzenia (jej udział jest wciąż kontrowersyjny). 

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest przewlekłą chorobą zapalną jelit. Może zajmować dowolny odcinek przewodu pokarmowego, od jamy ustnej aż po odbytnicę. Istotą zmian patologicznych jest ostre zapalenie całej ściany przewodu pokarmowego, które może prowadzić do powstawania owrzodzeń i ich powikłań (np. ostrego brzucha, przetok). Objawy mogą być różnorodne i dodatkowo mogą się różnić w zależności od lokalizacji procesu zapalnego i jego nasilenia. Do najczęstszych należy biegunka, często z domieszką krwi, bóle brzucha, zmęczenie, utrata masy ciała, gorączka czy niedożywienie. 

Nie jest znana dokładna przyczyna choroby. Proces zapalny jest reakcją autoimmunologiczną. Jak w innych chorobach z autoagresji, oprócz typowej farmakoterapii wykorzystuje się w niej także zmiany stylu życia, leczenie dietetyczne wraz z doborem odpowiednich nutraceutyków, wśród których szczególnym zainteresowaniem cieszą się probiotyki. 

Na podstawie

Shen M, Shi Y, Ge Z, Qian J. Effects of Mesalamine Combined with Live Combined Bifidobacterium, Lactobacillus and Enterococcus Capsules on Intestinal Mucosa Barrier Function and Intestinal Microbiota in Mildly Active Crohn’s Disease Patients. J Invest Surg. 2024 Dec;37(1):2297565. doi: 10.1080/08941939.2023.2297565. Epub 2023 Dec 30. PMID: 38159563.