Czynnościowe bóle brzucha i błonnik

Amerykańscy specjaliści przeanalizowali związek między stosowaniem błonnika a występowaniem specyficznych zaburzeń gastrycznych u dzieci:  przebiegających z bólem zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Jak się wydaje, skuteczność terapeutyczna błonnika w tej sytuacji klinicznej może zależeć od płci. 

Omawiane zaburzenia są grupą jednostek charakteryzujących się przewlekłym lub nawracającym bólem brzucha, których nie można wyjaśnić żadnymi widocznymi zmianami organicznymi (nie można znaleźć żadnych fizycznych przyczyn bólu brzucha, przy czym ból ten jest jak najbardziej realny i uciążliwy). 

Najczęściej rozpoznawany jest zespół czynnościowego bólu brzucha. Bólowi mogą towarzyszyć zaparcia lub biegunka, wzdęcia, uczucie pełności po jedzeniu, utrata apetytu, nudności, problemy ze snem, lęk i niepokój.

Przyczyny tych problemów nie są w pełni zrozumiałe, mogą być one związane z czynnikami natury psychicznej, podłożem genetycznym, zmianami hormonalnymi oraz czynnikami środowiskowymi. Dzieci powinny być pod kontrolą specjalistów (w tym lekarzy, psychologów, dietetyków) i otrzymywać odpowiednie wsparcie lub terapie. 

Ważnym elementem diety mającym znaczenie w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego jest błonnik, nie wyjaśniono natomiast ostatecznie znaczenia błonnika u dzieci z tym schorzeniem. Autorzy omawianej pracy przeanalizowali dane z badania obserwacyjnego oraz osobno interwencyjnego. W pierwszym porównywano 209 dzieci chorych i 105 zdrowych. Gdy skorelowano spożycie błonnika z nasileniem objawów osobno dla obu płci okazało się, że błonnik wiązał się z łagodniejszymi objawami w przypadku chłopców, ale nie dziewcząt. W drugim badaniu oceniano 88 dzieci z zespołem jelita drażliwego (jedna z postaci zaburzeń czynnościowych) otrzymujących błonnik z babki płesznik lub placebo i  stwierdzono, że interwencja ta zmniejszyła częstość występowania bólu brzucha, ale w większym stopniu u chłopców niż u dziewcząt. 

Wyniki wskazują, że mechanizmy powstawania czynnościowego bólu brzucha mogą być odmienne u obu płci. W związku z tym także i interwencje nutraceutyczne mogą mieć różną skuteczność. Być może to tylko kwestia dawki, być może konieczności stosowania różnego podejścia. To wymaga wyjaśnienia w kolejnych badaniach. 

Na podstawie

So SY, Badu S, Wu Q, Yalcinkaya N, Mirabile Y, Castaneda R, Musaad S, Heitkemper M, Savidge TC, Shulman RJ. Sex-Dependent Efficacy of Dietary Fiber in Pediatric Functional Abdominal Pain. Gastroenterology. 2024 Apr;166(4):645-657.e14. doi: 10.1053/j.gastro.2023.12.011. Epub 2023 Dec 19. PMID: 38123024.