Resweratrol i hormony

Resweratrol wpływa korzystnie na zaburzenia hormonalne w zespole policystycznych jajników i może być łączony z innymi nutraceutykami i zmianami stylu życia – wskazują rezultaty przeglądu dokonanego przez naukowców z Arabii Saudyjskiej.

Zespół policystycznych jajników (ang. Polycystic Ovary Syndrome, PCOS) to dość częsta choroba kobiet w wieku rozrodczym. Charakteryzuje się takimi objawami jak nieregularne miesiączki, nadmierne owłosienie, trądzik, otyłość, trudności w zajściu w ciążę. Nazwa „policystyczne jajniki” odnosi się do wyglądu jajników w USG (zawierają liczne torbiele, zwane żargonowo „cystami”).

Istnieje wiele teorii na temat, skąd się bierze zespół policystycznych jajników, żadna nie została ostatecznie udowodniona. Wiadomo jednak, że jednym z kluczowych elementów patofizjologii są zaburzenia hormonalne, zwłaszcza wzrost poziomu insuliny i androgenów (męskich hormonów płciowych). To może zakłócać owulację i prowadzić do powstawania torbieli jajników. Obserwuje się też zaburzenie równowagi między hormonami gonadotropowymi, takimi jak LH i FSH (hormon luteinizujący i hormon folikulotropowy). Są to hormony biorące udział w regulacji cyklu miesiączkowego. W PCOS może pojawiać się nadmiar LH w stosunku do FSH, co może przyczyniać się do nieregularności owulacji, braku miesiączek, stymulacji jajników do produkcji androgenów, wreszcie do powstawania torbieli w jajnikach.

Ważna jest też otyłość, która wiąże się z insulinoopornością i zaburzeniami metabolicznymi. Normalizacja masy ciała i zmiana stylu życia jest fundamentem leczenia tej choroby. Terapię farmakologiczną (i inne opcje) najlepiej ustalić z endokrynologiem lub ginekologiem z uwagi na złożoność zaburzeń i konieczność indywidualizowania celów leczenia. Ponieważ jednak choroba niejednokrotnie stanowi wyzwanie nawet dla doświadczonego specjalisty, wiele chorych szuka pomocy w metodach komplementarnych, w tym w nutraceutykach. Do takich należy resweratrol, polifenol roślinny o działaniu przeciwzapalnym.

Autorzy przeanalizowali zbiorczo randomizowane badania kliniczne z kontrolą placebo, w których testowano skuteczność resweratrolu w PCOS. Zidentyfikowali 4 takie prace z łącznym udziałem 218 kobiet. Wyniki analizy wskazują, że suplementacja resweratrolu wiązała się z:

• istotną redukcją stężenia testosteronu i dehydroepiandrosteronu (hormony męskie);
• niewielką redukcją stężenia hormonu luteinizującego (LH, hormon „zarządzający” wspólnie z FSH cyklem miesiączkowym).

Wydaje się, że reswertarol działa selektywnie na poziomie jajników, hamując syntezę męskich hormonów płciowych (ale nie wpływa na wytwarzanie progesteronu). To zjawisko może odpowiadać za obserwowane po suplementacji resweratrolu zahamowanie wypadania włosów (łysienie typu męskiego) czy poprawę regularności miesiączek. Nie jest jednak w tej chorobie panaceum, nie wpływał na zaburzenia metaboliczne (profil lipidowy) ani nie zwiększał odsetka ciąż. Na obecnym etapie wiedzy może być jednak uzupełnieniem pozostałych metod terapii, na co też wskazują autorzy pracy.

Na podstawie
Ali Fadlalmola H, Elhusein AM, Al-Sayaghi KM, Albadrani MS, Swamy DV, Mamanao DM, El-Amin EI, Ibrahim SE, Abbas SM. Efficacy of resveratrol in women with polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Pan Afr Med J. 2023 Mar 16;44:134. doi: 10.11604/pamj.2023.44.134.32404. PMID: 37333786; PMCID: PMC10276340.