Nutraceutyki w autyzmie

Czy substancje przeciwzapalne i antyoksydanty mogą być przydatne w autyzmie? Zachęcające wyniki przyniósł przegląd randomizowanych badań klinicznych dokonany przez hiszpańskich specjalistów zdrowia psychicznego. 

Autorzy skupili się na wykorzystaniu substancji o działaniu immunomodulacyjnym. Jedna z teorii patogenetycznych mówi bowiem, że w rozwoju tego zaburzenia uczestniczy reakcja zapalna. To rodzi nadzieje na wykorzystanie substancji przeciwzapalnych w terapii. 

Przegląd randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych z ostatniej dekady wskazuje, że korzystne efekty obserwowano po zastosowaniu (jako dodatek do innych metod) następujących substancji:

•  prednizolonu (steryd);
•  celekoksybu (niesteroidowy lek przeciwzapalny);
•  minocykliny (lek przeciwbakteryjny wykazujący także działanie przeciwzapalne i neuroprotekcyjne);
• N-acetylocysteiny (związek siarki dostarczający L-cysteinę, czyli budulec do syntezy glutationu, jednego z najważniejszych układów przeciwutleniaczy w organizmie; występuje na rynku zarówno jako lek, jak i bywa składnikiem suplementów diety. Ma różnorodne właściwości, w tym neuroprotekcyjne);
• sulforafanu (związek siarki występujący w warzywach krzyżowych, o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym);
• kwasów omega-3. 

Obserwowana poprawa dotyczyła takich objawów jak drażliwość, nadmierna aktywność ruchowa, impulsywność i trudności z kontrolowaniem zachowania, ale także objawów z biegunu przeciwnego: ospałości, braku energii, motywacji do działania i zainteresowania otoczeniem. 

Nie są wyjaśnione mechanizmy działania w/w substancji w autyzmie. Podejrzewa się, że mogą wpływać na aktywność prozapalną mikrogleju i monocytów w ośrodkowym układzie nerwowym oraz przywracać równowagę między limfocytami T pomocniczymi i regulatorowymi (pierwsze promują reakcję zapalną, drugie wygaszają). 

Konieczne są dalsze badania z dużymi grupami, aby ustalić przydatność i optymalne wykorzystanie wymienionych interwencji. 

Na podstawie

Arteaga-Henríquez G, Gisbert L, Ramos-Quiroga JA. Immunoregulatory and/or Anti-inflammatory Agents for the Management of Core and Associated Symptoms in Individuals with Autism Spectrum Disorder: A Narrative Review of Randomized, Placebo-Controlled Trials. CNS Drugs. 2023 Mar;37(3):215-229. doi: 10.1007/s40263-023-00993-x. Epub 2023 Mar 13. PMID: 36913130; PMCID: PMC10024667.