Kamica moczowa jest typową chorobą wysoce zależną od diety, ale i od naszych genów. Różne geny usposabiają bowiem do tworzenia się różnych kamieni. Międzynarodowy zespół naukowców przybliżył dane o tym, jakich produktów unikać, a jakie są wskazane u osób z problemem kamieni w układzie moczowym. 

Skąd się w ogóle biorą te kamienie? Rządzą nimi prawa krystalizacji. Mocz jest cieczą, która powstała po przefiltrowaniu krwi w nerkach, a następnie została zagęszczona w wyniku odzyskiwania wody (i minerałów). Jeśli we krwi jest rozpuszczona substancja, która ma tendencje do krystalizowania (jak kwas szczawiowy), po przedostaniu się do moczu i jego zagęszczeniu, jeśli jest jej tylko odpowiednio dużo, a warunki (np. pH moczu) są sprzyjające, zacznie krystalizować – i tak tworzy się kamień, który następnie, przechodząc moczowodem do pęcherza moczowego, drażni ściany i wywołuje przepotworny ból zwany kolką nerkową. W zapobieganiu krystalizacji pomaga unikanie spożywania substancji, które dają początek kamieniom, picie codziennie dużej ilości płynów, co zapobiega nadmiernemu zagęszczaniu moczu, oraz przyjmowanie specyficznych nutraceutyków, które utrudniają krystalizację. 

Z dokonanego przez autorów przeglądu badań (obserwacyjnych i interwencyjnych) wynika, że:

  • płyny, które zmniejszają ryzyko tworzenia się kamieni, to nie tylko czysta woda, ale także herbata, kawa i piwo (fakt znany od dziesięcioleci), sok pomarańczowy, natomiast niekoniecznie inne soki owocowe (patrz dalej)
  • ryzyko kamicy moczowej zmniejsza także:
    • dieta bogata w produkty „odkwaszające”, tj. błonnik, nabiał i warzywa oraz nienasycone kwasy tłuszczowe (np. DASH, śródziemnomorska)
    • wapń (stąd prawdopodobnie pozytywne działanie nabiału)
    • potas
    • magnez (głównie u mężczyzn)
  • pewne naturalne produkty mają zdolność rozpuszczania kamieni szczawianowych (lub przyspieszania ich wydalania): Chanca piedra (łac. Phyllanthus niruri, natomiast nazwa hiszpańska to w dosłownym tłumaczeniu „łamacz kamieni”), sproszkowane skamieliny jeżowca (Hajrul yahood), sproszkowane łodygi bananów, czarnuszka siewna, a także pewne mieszanki ziołowe wywodzące się z medycyny ludowej Indii, Japonii i Chin
  • raczej należy unikać:
    • nadmiaru alkoholu
    • soku grejpfrutowego i soku jabłkowego (choć nie ma pewności, czy na pewno zwiększają ryzyko kamicy)
    • napojów gazowanych
    • diety „zakwaszającej”, zwłaszcza mięsa  
    • nadmiaru sodu
    • zbyt dużych dawek witaminy D, zwłaszcza jeśli przyjmowana jest z wapniem (w razie konieczności jej stosowania np. w celu ochrony kości, należy szczególną uwagę przyłożyć do picia płynów i zmiany diety na „odkwaszającą”).

Trzeba pamiętać, że wszelkie przeglądy systematyczne są niedoskonałe i tylko pokazują pewne kierunki – uwzględniają badania kliniczne, natomiast nie biorą pod uwagę całego bogactwa medycyny ludowej, która akurat w leczeniu kamicy moczowej ma bardzo wiele do powiedzenia – tylko większości metod (np. mieszanek ziołowych) nie poddano jeszcze rygrystycznym badaniom klinicznym. Pojawiają się też spore trudności w interpretowaniu badań dających sprzeczne wyniki (np. z witaminą C – w zasadzie nie można z pełnym przekonaniem powiedzieć, czy jej suplementacja w dużych dawkach zwiększa ryzyko kamicy, czy nie).

Zupełnie nowe obszary profilaktyki i terapii kryją się natomiast w probiotykach, czyli interwencji mającej na celu zmianę składu flory jelitowej. Dziś jednak wiemy wciąż na temat związków bakterii z kamicą moczową zbyt mało, aby formułować zalecenia.  

Na podstawie

Urolithiasis. 2020 Mar 2. Nutrients, vitamins, probiotics and herbal products: an update of their role in urolithogenesis. Pedro RN, Aslam AU, Bello JO, Bhatti KH, Philipraj J, Sissoko I, Vasconcellos GS, Trinchieri A, Buchholz N.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s